مسیر

گفت و گو با حجة الاسلام والمسلمین حسین الخزرجی
حجة الاسلام والمسلمین حسین الخزرجی متولد شهر نجف اشرف می باشد و تحصیلات حوزوی خود را در حوزه های علمیه قم و نجف گذرانده است. فعالیت های تبلیغی خود را بیست و دو سال پیش و با سفر به قاره آفریقا ...

حجة الاسلام والمسلمین حسین الخزرجی متولد شهر نجف اشرف می باشد و تحصیلات حوزوی خود را در حوزه های علمیه قم و نجف گذرانده است. فعالیت های تبلیغی خود را بیست و دو سال پیش و با سفر به قاره آفریقا آغاز کرد و بعد از پنج سال برای نشر و ترویج مکتب اهل بیت علیهم السلام عازم آمریکای لاتین و کشور برزیل شد. وی هم اکنون مدیر مرکز اسلامی شیعیان در برزیل است و در کنار کارهای مدیریتی به تحقیق، پژوهش و ترجمه کتب اسلامی مشغول است. آنچه در پی می اید متن گفت وگوی پایگان اطلاع رسانی ابنا با وی است که طی آن وضعیت شیعیان در برزیل را تبیین کرده است.

فعالیت های تبلیغی و آموزشی شیعیان در برزیل با چه کیفیتی صورت میگیرد؟

ما در برزیل یک مرکز اسلامی با فعالیت های گسترده و چندین مسجد داریم. مراسم و مجالس دینی شیعیان برزیل در این مساجد به صورت مرتب برگزار می شود. ما در ایام شهادت و ولادت معصومین علیهم السلام مراسم داریم. هم چنین مجالسی را برای قرائت قرآن، دعای کمیل و آموزش مسایل فقهی تدارکدیده ایم که با استقبال بسیار پرشور مردم –به ویژه جوانان– برگزار می شود. فعالیت های دیگر ما تألیف و ترجمه کتب دینی به زبان پرتغالی– که زبان اکثر مردم برزیل است– می باشد. به همین منظور دارالترجمه ای را تأسیس کرده ایم و بحمداللّه تاکنون ده ها مقاله و کتاب را ترجمه و ۱۵ کتاب را با تیراژهای پنج تا شش هزارتایی منتشر کرده ایم. این کتاب ها در سراسر برزیل و هم چنین در سایر کشورهایی که زبان رسمیشان پرتغالی است توزیع می شود.

مثلاً چه کتاب هایی ترجمه شده اند؟

اولین کتابی که ترجمه کردیم در موضوع اصول عقاید شیعه بود. کتاب دیگری که می توانم به آن اشاره کنم کتاب بنیالاسلام و آل بیت است که در حدود چهارصد صفحه به زندگی پیامبر صلی اللّه علیه وآله و سایر معصومین علیهم السلام و نیز جهاد فکری و اعتقادی آنان و رنج هایی که این بزرگواران در این راه کشیده اند پرداخته است. هم چنین می توانم کتاب الحقوق را نام ببرم. علاوه بر اینها کتابی را هم درباره امام خمینیراه و عوامل پیروزی انقلاب اسلامی و کتابی نیز در مورد امام مهدی عجل اللّه تعالی فرجه الشریف منتشر کرده ایم. کتاب دیگری را هم در موضوع نهج البلاغه ترجمه کرده ایم که از تألیفات مقام معظم رهبری است. علاوه بر ترجمه کتب، تعداد زیادی ادعیه را هم به زبان پرتغالی ترجمه کرده ایم که از بین آنها می توان به دعای افتتاح، دعای سحر و ادعیه ماه مبارکرمضان اشاره کرد. نکته قابل توجه در مورد این کتاب ها آن است که ما این کتاب ها را در سرتاسر برزیل پخش می کنیم و حتی نسخه هایی از آنها را نیز برای رئیس جمهور، وزیران، نمایندگان مجلس، کلیساها و پیروان سایر ادیان می فرستیم.

کتاب های منتشرشده شما بیشتر در چه موضوعی است؟ ظاهرا ًبیشتر آنها اعتقادی هستند.

بله، اکثر کتاب ها در رابطه با مبانی فکری و اعتقادی اسلام و هویت دینی است؛ چون بیشتر مردم برزیل نسبت به اسلام آگاهی ندارند. مثلاً یکی از کتاب های اعتقادی مهمی که ترجمه کرده ایم، کتاب شیعه در اسلام نوشته علامه طباطبایی قدس سره است. هم چنین یکی از برادران اهل سنت در آنجا قرآن و نهج البلاغه را به پرتغالی ترجمه کرده است. ما امیدواریم که این حرکت ترجمه و تألیف کتب اسلامی با سرعت بیشتری رو به جلو حرکت کند و به همین منظور قصد داریم کتابخانه بزرگی را نیز احداث کنیم. جامعه برزیل واقعاً تشنه معارف اسلام و اهل بیت علیهم السلام است ولی متأسفانه بسیاری از برزیلی ها درباره اسلام و احکام آن آگاهی چندانی ندارند. خیلی اتفاق افتاده که من در دانشگاهی در مورد اسلام صحبت کنم و پس از آنکه به تبیین مسایل آن می پردازم، بسیاری از دانشجویان برای اسلام آوردن نزد من می ایند. همه اینها نشان دهنده پاکی قلب آنهاست و این که آنان فقط گرفتار ناآگاهی اند؛ چون کلیساها، مراکز دینی مسیحی و رسانه ها به آنها آگاهی نمی بخشند.

برزیل دارای وسعت زیادی است. برای تبلیغ فراگیر در کشوری به این بزرگی چه اقدامی انجام داده اید؟

ما به همین دلیلی که شما اشاره کردید اقدام به راه اندازی یک وب سایت چند زبانه کرده ایم. محتوای این سایت در مورد مسایل مهم اسلام و مکتب اهل بیت علیهم السلام است. این سایت همه روزه بین هزار تا دوهزار بازدیدکننده دارد و فعلاً به زبان پرتغالی راه اندازی شده است. ما امیدواریم که با راه اندازی سایر زبان ها، بازدیدکنندگان از این هم بیشتر شوند. ما این استقبال را یک نعمت الهی می دانیم که به برکت دعای مؤمنین در حال افزایش است. تصمیم دیگری که اخیراً گرفته ایم ترجمه و انتشار مجله الطاهرة در برزیل است که انشاءاللّه هماهنگی های لازم برای این کار بزودی انجام خواهد شد.

شیعیان برزیل بیشتر در چه مناطقی سکونت دارند؟ شنیده شده است که حتی در منطقه آمازون هم تعداد زیادی شیعه سکونت دارند.

بله همین طور است. در اکثر مناطق برزیل می توانیم شیعه بیابیم؛ ولی اکثریت در سائوپائولو ساکن هستند. علاوه بر آن تعداد زیادی هم در ریودوژانیرو،فوز و کورتیوه زندگی می کنند که انشاءاللّه هر روز بر تعدادشان افزوده خواهد شد.

تعامل شما با حکومت و هم چنین با پیروان سایر ادیان چگونه است؟ ایا از طرف حکومت فشاری را متحمل نمی شوید؟

ما روابط خوبی با مسؤلین برزیل داریم. حتی آنها را برای حضور در مراسم مختلف دعوت می کنیم و آنها هم قبول می کنند. همان طور که قبلاً هم گفتم ما نسخه های منتشرشده مان را برای آنها هم می فرستیم تا چیزی از فعالیت هایمان را از چشم آنها مخفی نکرده باشیم؛ چون نشر اسلام باید مثل انتشار هوا و نور خورشید واضح و آشکار باشد. به خاطر همین سیاست است که ما هیچ مشکلی را از طرف حکومت متحمل نمی شویم و روابطمان مسالمت آمیز است. به عنوان مثال بنابر قوانین برزیل، بانوانی که قصد تهیه عکس برای گرفتن گذرنامه را دارند، باید هنگام عکس گرفتن از حجاب استفاده نکنند، ولی هنگامی که ما با آنها تماس می گیریم و از آنها درخواست می کنیم که این قانون در مورد زن های مسلمان اجرا نشود، آنها قبول می کنند. این نشان دهنده حسن ظن آنها نسبت به اسلام و نداشتن کینه از آن است. هم چنین ما برای همه فعالیت هایمان از حکومت اجازه داریم و در مناسبت های مختلف با اجازه حکومت راهپیمایی برگزار می کنیم. مثلاً هنگامی که رژیم صهیونیستی لبنان را مورد تهاجم قرار داد، تظاهرات باشکوهی را علیه رژیم صهیونیستی برگزار کردیم و در این راه هیچ فشاری از طرف حکومت بر ما وارد نشد. خدا را به خاطر این آزادی شکر می گوییم، چون واقعاً نعمت بزرگی است.

فعالیت های آموزشی تان به چه نحوی است؟ ایا مدرسه دینی مختص شیعیان دارید؟

بله. ما چند مدرسه دینی داریم. اولین آنها در سائوپائولو احداث شد. هم چنین در کورتیوه و فوز هم مدرسه دینی داریم.

در این مدرسه چند نفر مشغول تحصیل هستند؟

الحمدلله تعداد زیادی در این مدارس مشغول تحصیل هستند. مثلاً در مدرسه دینی فوز بین ششصد تا هفتصد نفر حضور دارند. در مدرسه رسول اللّه صلی اللّه علیه وآله سائوپائولو هم حدود دویست نفر مشغول تحصیل علوم دینی هستند. برای احداث مدارس جدید هم هیچ گونه محدودیتی وجود ندارد. هرکسی با هر مذهبی می تواند در این کشور، مرکز علمی یا فرهنگی احداث کند و کشور برزیل به این آزادی معروف است.

شیعیان در برزیل چند مسجد دارند؟

ما پنج مسجد داریم که در شهرهای سائوپائولو، کورتیوه و فوز واقع شده اند. این مساجد با مساجد برادران اهل سنت هم رابطه خوبی دارند. آنها در مجالس دینی ما شرکت می کنند و ما هم در مناسبت های مختلف به مساجد آنها می رویم. اهل سنت هم حدود پانزده مرکز اسلامی در برزیل دارند و تعداد مساجدشان هم بیشتر است.

ایا در برزیل بین شیعیان و اهل سنت مناظره یا گفت وگوی اعتقادی هم صورت می گیرد؟

به شکل مناظره نه، ولی گفت وگوهای فراوانی با دانشجویان و کسانی که برای تحقیق در مورد تشیع به ما مراجعه می کنند داریم که بعضاً چند ساعت طول می کشد.

رابطه شما با شیعیان و نهادهای شیعی سایر کشورها به چه صورت است؟

همه شیعیان منسوب به خانه اهل بیت علیهم السلام هستند؛ خان های که در آن فارس، ترک، عرب و ... جمع شده اند. لذا ما روابط زیادی با کشورهای مختلف اسلامی و شیعی داریم. حتی مسجدی که بیشتر کارهایمان در آن متمرکز است را با مساعدت برادران شیعه خارجی ساخته ایم. روابط خوبی هم با مجمع جهانی اهل بیت علیهم السلام و مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی داریم.

شیعیان برزیل با چه مشکلات عمده ای روبه رو هستند؟

یکی از بزرگ ترین مشکلاتی که ما با آن مواجه هستیم، این است که فرزندان عرب ها و نسل جدید مسلمانان برزیل بعضاً به هویت دینی و عربی خود اهمیتی قائل نیستند. مشکل بزرگ تر ما وسعت زیاد کشور برزیل است که باعث شده نتوانیم در همه جای آن به صورت فعال حضور داشته باشیم. علت اصلی راه اندازی سایت هم همین بود. مشکل دیگری که ما با آن مواجه هستیم، کمبود مبلغانی است که به زبان پرتغالی مسلط باشند. امیدواریم که همه این مشکلات با عنایات اهل بیت علیهم السلام و دعای مؤمنان حل شود.

گفتنی است، ورود مسلمانان به کشور برزیل به سال ۱۵۰۰ میلادی، هنگامی که پدرو آلبارس کابارال ملوانان عرب را با خود به این کشور آورد برمی گردد. پس از آن نیز موج عظیمی از مسلمانان سیاه پوستی که در آفریقا اسیر شده بودند وارد برزیل شدند. گروه جدیدی از مسلمانان نیز در قالب مهاجران سوری و لبنانی از اواخر قرن ۱۹ و اوایل قرن ۲۰ وارد برزیل شدند. اما تاریخ حضور شیعیان در برزیل به دوران عثمانی ها باز می گردد که شیعیان فراری از ارتش این دولت از راه آرژانتین به برزیل آمدند. اغلب این شعیان لبنانی تبار بودند. شیعیان برزیل از سال ۱۹۸۵ تاکنون انجمن ها، مراکز و موسسات اسلامی فراوانی را در این کشور تأسیس کرده اند. به عنوان نمونه آنها مسجد بزرگی به نام امام علی علیه السلام تاسیس کردند که علاوه بر شیعیان مورد توجه اهل تسنن این کشور نیز می باشد. هم چنین مسجد محمد رسول اللّه صلی اللّه علیه وآله و حسینیه امام خمینی قدس سره که زیر نظر شورای خیریه اسلامی برزیل اداره می شود از بزرگ ترین و مهم ترین مراکز شیعی در برزیل به شمار می رود و فعالیت های گسترده ای انجام می دهند. شیعیان برزیل ضمن همکاری با غیر مسلمانان این کشور در زمینه های اجتماعی و فرهنگی، به انتشار کتاب های اعتقادی از جمله نهج البلاغه، نظام حقوق زن در اسلام، شیعه در اسلام و... می پردازند که اغلب آنها به زبان پرتغالی ترجمه شده است. جمعیت مسلمانان برزیل به یک میلیون و ۵۰۰ هزار نفر می رسد که اکثر آنها عرب و از کشورهای سوریه، لبنان و عده کمی نیز از مصر، مراکش و دیگر ملیت ها هستند. اولین مسجد برزیل، سال ۱۹۵۶ در سائوپائولو رسما افتتاح شد و در حال حاضر بیش از ۸۰ انجمن اسلامی و نزدیک به ۵۰ مسجد و نمازخانه در نقاط مختلف این کشور وجود دارد. مسلمانان برزیل در سال ۱۹۲۷ انجمن نیکوکاری مسلمانان فلسطین را در سائوپائولو تأسیس کردند که این انجمن در سال ۱۹۲۹ به انجمن نیکوکاری مسلمانان تغییر نام داد. از ۴۰ سال گذشته تاکنون تغییرات و پیشرفت های بسیاری در اوضاع فرهنگی مسلمانان برزیل رخ داده به طوری که حدود ۴۰ مسجد طی این سال ها ساخته شده است. برزیل کشوری در آمریکای جنوبی و پایتخت آن برزیلیا است. زبان رسمی این کشور پرتغالی و حکومت جمهوری فدرال آن به آزادی ادیان معتقد است و پیروان ادیان مختلف از جمله مسلمانان می توانند شعایر دینی خود را آزادانه در این کشور بجا آورند

منبع:  افق حوزه، ۸ آبان ۱۳۸۷، شماره ۲۰۵