پنجشنبه ۵ خرداد ۱۴۰۱ /۲۴ شوال ۱۴۴۳

مسیر

به همت اداره کل تبلیغ تخصصی برگزار گردید؛
به همت اداره کل تبلیغ تخصصی معاونت فرهنگی و تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، نشست تخصصی مبلغان نخبه با موضوع «فرهنگ انتظار در تمدن نوین اسلامی» برگزار شد.

به گزارش خبرنگار بلاغ، به همت اداره کل تبلیغ تخصصی معاونت فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم نشست تخصصی مبلغان نخبه با موضوع «فرهنگ انتظار در تمدن نوین اسلامی»، با حضور حجت الاسلام والمسلمین حسین الهی نژاد رئیس پژوهشکده مهدویت و آینده پژوهی، و جمعی از نخبگان تبلیغی در سالن جلسات مرکز همایش های غدیر برگزار شد.

در ابتدای این جلسه حجت الاسلام والمسلمین الهی نژاد "واژه تمدن" در اصلاح را مورد بحث قرار داد و اظهار داشت: تمدن در اصطلاح به مجموعه ای از دستاوردهای مادی و معنوی بشر گفته می شود که در طول تاریخ به جود آمده و از عناصر مختلفی نظیر علم، هنر، فناوری، صنعت، تکنولوژی، معماری، شهرسازی، نهادها، ارزش ها، باورها، نظم، امنیت، آداب، رسوم و... تشکیل شده است

رئیس پژوهشکده مهدویت و آینده پژوهی تصریح کرد: تمدن به دو بخش مادی و معنوی تقسیم شده است،  بعد مادی نظیر فناوری، صنعت، تکنولوژی، معماری، شهرسازی و... و بعد معنوی نظیر علم، هنر، نظم، امنیت، ارزش ها، باورها می باشد، ابن خلدون از دانشمندان بزرگ اسلامی، اجتماع و تعاون، وجود دولت و قانون و نظم را از ارکان مهم تمدن دانسته است.

وی در ادامه با اشاره به موضوع "فرهنگ" بیان کرد: فرهنگ را می توان رفتار ویژه نوع بشر دانست و فرهنگ به طور مشخص از زبان، افکار، اعتقادات، سنن، قراردادها، سازمان ها، ابزار، روش های کار، آثار مذهبی، مراسم اجتماعی و غیره تشکیل می شود.

حجت الاسلام والمسلمین الهی نژاد اظهار داشت: با توجه به مفهوم فرهنگ و تمدن روشن می شود که به تمدن به عنوان مجموعه ای از دستاوردهای بشری که در طول تاریخ بوجود آمده و از عناصر مختلفی تشکیل شده و فرهنگ به عنوان نظام ارزشی و اخلاقی حاکم بر جامعه و عصاره زندگی اجتماعی انسان که زیر بنا و روح تمدن به شمار می رود, مرهون روحیه جمعی افراد جامعه در سایه علم قانون نظم امنیت و آزادی است و در این راستا نمی توان نقش محوری دین و انبیاء الهی را در تمدن سازی و فرهنگ سازی برای بشریت نادیده گرفت.

وی در ادامه با اشاره به موضوع "کمیت منشورات مهدوی عصر حضور ائمه(ع) تا پایان غیبت صغری" بیان کرد: در عصر حضور ائمه(ع) تا پایان غیبت صغری منشورات مهدوی و تعداد کتاب هایی که توسط اصحاب و شاگردان ائمه(ع) نوشته اند ۴۰۰ عدد تحت عنوان اصول اربعه مأه می باشد و مکتوباتی که اصحاب ائمه و عالمان شیعه در زمان حضور ائمه(ع) و عصر غیبت تدوین نموده اند را می توان به دو صورت مستقل مهدوی و غیر مستقل مهدوی تقسیم بندی نمود.

رئیس پژوهشکده مهدویت و آینده پژوهی گفت: در میان شیعیان اولین کتابی که به صورت غیر مستقل به احادیث مهدویت پرداخته است کتاب سلیم بن قیس هلالی است که به اسم «سقیفه» و «اسرار آل محمد(ص)» مشهور می باشد. سلیم بن قیس از اصحاب امام علی(ع) بوده و در قرن اول سال ۹۰ قمری وفات یافته است و در میان اهل سنت اولین کتاب غیر مستقل که حاوی احادیث مهدویت و احادیث غیر مهدوی است کتاب «المصنف» به تألیف عبد الرزاق بن همام متوفای ۲۱۱ق می باشد. تعداد «کتاب هایی غیر مستقل مهدوی» شیعه به تعداد ۶۴ کتاب و اهل سنت ۱۲ کتاب می باشد.

حجت الاسلام والمسلمین الهی نژاد بیان کرد: در بازه زمانی مذکور یعنی قرن اول تا غیبت صغری در کنار تدوین کتاب های غیر مستقل، کتاب های مستقل مهدوی نیز تألیف شده است که اولین کتاب در میان شیعیان کتاب «الغیبه» ابراهیم بن صالح انماطی است که از اصحاب امام باقر(ع) می باشد.  و بعد کتاب های حسن بن علي بن أبي حمزة بطائني («الغیبه»، «الرجعه»، «الملاحم»، «القائم الصغیر» و «القائم الکبیر») است و بعد کتاب «الغیبه» حسن بن محمد بن سماعه می باشد.

3_27.jpg

وی در ادامه مطالب خود اظهار داشت: در میان اهل سنت اولین کتاب مستقل مهدوی «الفتن» متعلق به نعیم بن حماد مروزی متوفای ۲۲۸ ق و بعد کتاب عباد بن یعقوب رواجنی متوفای سال ۲۵۰ق به نام «اخبار المهدی» و بعد از آن کتاب «صاحب الزمان» به تألیف محمد بن اسحاق بن ابی العنبس متوفای ۲۷۵  می باشد. 

رئیس پژوهشکده مهدویت به موضوع «عوامل عدم ماندگاری مکتوبات مهدوی» در مقطع «عصر حضور ائمه(ع) تا پایان دوران غیبت صغری» پرداخت و گفت: از جمله عواملی که زمینه از بین رفتن مکتوبات را فراهم می کند آسان بودن تدوین کتاب است یعنی وقتی که با جمع آوری چند عدد روایات یک کتاب شکل بگیرد و سختی های تدوین نظیر مقدمه، نتیجه ، ساختار، تبیین، تحلیل و ... نباشد این کتاب خیلی برای نویسنده و مخاطبین جلب توجه نکرده و خیلی در صدد صیانت و حفظ آن هزینه نمی شود. بطور طبیعی این نوع کتاب به راحتی تدوین و به راحتی از بین می روند.

حجت الاسلام الهی نژاد تصریح کرد: متکثر نبودن نسخه های کتاب، عدم اهتمام ورزی به مکتوبات، کاربرد تقیه به خاطر وجود دشمنان، و نام گذاری نامناسب و بی نام مکتوبات مهدوی نیز از عوامل کتب و مکتوبات با موضوع مهدویت در «عصر حضور ائمه(ع) تا پایان دوران غیبت صغری» می باشد.

رئیس پژوهشکده مهدویت با اشاره به توسعه کمی مطالعات مهدویت در دوره مکتب امام خمینی(ره) افزود: سال ۱۳۵۷شمسی که مصادف با ۱۳۹۹قمری است انقلاب اسلامی در کشور ایران با رهبری امام خمینی و همراهی مردم به وقوع می پیوندد. مشروعیت این نهضت به واسطه اسلام و مقبولیت آن توسط مردم تضمین می شود که این مشروعیت و اسلامیت توسط نیابت عام که از اندیشه مهدویت برگرفتگی دارد تأمین می شود. یعنی قداست انقلاب اسلامی ایران به این است که مردم ایران اعتقاد دارند؛ امام خمینی نایب و جانشین امام زمان(ع) بوده و این نهضت و رهبری او با اذن و اراده حضرت صورت گرفته است. 

وی در پایان مطالب خود اظهار داشت:  از جمله پیشرفت های ملموس در حوزه مهدویت بعد از شکل گیری نظام جمهوری اسلامی، رشد چشم گیر آثار و مکتوبات مهدوی، و مراکز و موسسات مهدوی، دانشجو و دانش پژوهی مهدوی، و مجلات و نشریات مهدوی، و همایش و کنفراس های مهدوی، و شبهات و پرسش های مهدوی، و... است که این رشد و تعالی از نظر کمیت به حدی است که نمی توان دوره های گذشته را با این دوره مقایسه و مورد سنجه قرار داد.

photo_2022-03-15_12-52-25_0.jpg

ارتباط در ایتا