از میدان تا رسانه ملی؛ روایت تحول در تبلیغ دینی کودکمحور با اجرای طرح «زندگی با آیهها»
ضرورت طراحی الگویی نوین در تربیت دینی نوجوانان
جرقههای آغازین طرح «زندگی با آیهها» از دل یک دغدغه عمیق و وجودی نسبت به وضعیت تربیتی کودکان و نوجوانان در جامعه امروز زده شد.
حجتالاسلام علی آب انباری، مبلغ دفتر تبلیغات اسلامی و مجری این طرح، در گفتگو با پایگاه اطلاعرسانی بلاغ، با بیان اینکه کمبود محتوای دینی متناسب با روانشناسی کودکانه و نبود روشهای اثربخش برای انتقال مفاهیم عمیق دینی، چالشی اساسی است، اظهار داشت: با بررسی دقیق میدان فعالیت، بهویژه در مدارس، فاصله معناداری میان مفاهیم دینی و زبان فهمپذیر کودکان مشاهده شد که نتیجه آن، کاهش گرایش نسل نوجوان به مفاهیم دینی و کماثر شدن فعالیتهای تبلیغی سنتی در محیطهای آموزشی بود.
وی افزود: طرح «زندگی با آیهها» با هدف پاسخ به این خلأ و ایجاد پلی میان معارف قرآنی و جهان ذهنی کودکان طراحی شد تا با زبان بازی، داستان، نمایش و ابزارهای خلاق، بتواند کودکان را با مفاهیم دینی آشنا کرده و از دل مدرسه، نسلی آگاه و علاقهمند به معارف دینی تربیت کند.
مخاطب هدف؛ نوجوانانی در جستجوی هویت
حجتالاسلام آب انباری اظهار داشت: مخاطبان اصلی این طرح، کودکان و نوجوانانی هستند که در مقاطع ابتدایی تا دبیرستان مشغول به تحصیلاند؛ نسلی که با ذهنی خلاق، روحیهای بازیمحور و عطشی برای کشف هویت روبهروست. کارشناسان این طرح معتقدند که آنها در دورهای حساس از زندگی قرار دارند که بنیانهای هویتی و اعتقادیشان در حال شکلگیری است و هرگونه فعالیت تربیتی باید با درک عمیق از ویژگیهای روانشناختی و اجتماعی این گروه انجام شود.
این مبلغ توانمند گفت: «زندگی با آیهها» با تمرکز ویژه بر این مقطع سنی و بهرهگیری از زبان و ابزارهای کودکپسند، موفق شده است ارتباط مؤثری با مخاطبان خود برقرار کند. مدل طراحیشده در این طرح، ظرفیت تعمیم به دیگر گروههای مشابه در مناطق مختلف را نیز داراست و میتواند به عنوان الگویی برای طراحی فعالیتهای دینی کودکمحور در سطحی وسیعتر مورد استفاده قرار گیرد.
سابقهای درخشان از میدان تا رسانه ملی
حجتالاسلام آب انباری بیان کرد: تاریخچه این طرح به بیش از دوازده سال حضور مداوم در مدارس و مشاهده مستقیم نیازها و خلأها بازمیگردد. گروه «غیور مردان ایران زمین» که زیرمجموعه مؤسسه نقطهزن است، با مأموریت تربیتی و تبلیغی در حوزه کودک و نوجوان، سالها مقدمات این کار را فراهم کرد تا اینکه ضرورت طراحی یک مدل جدید و کارآمد برای انتقال مفاهیم دینی به این نسل، به یک دغدغه جدی بدل شد.
وی افزود: این طرح ابتدا با ایدهپردازیهایی بر اساس نیازهای واقعی دانشآموزان آغاز شد و سپس قالبهای آموزشی متنوعی همچون بازی، نمایش، منبر کودکانه، دستساختهها و پیکهای آموزشی تولید شدند. با گسترش بازتابها، حتی پای این طرح به رسانه ملی هم باز شد و برنامه تلویزیونی «محفل» در ماه مبارک رمضان، بخشهایی از محتوای این طرح را برای مخاطبان گستردهتری عرضه کرد. بهرهمندی از ظرفیتهای رسانهای، تجربیات عینی میدان و همکاری با گروههای تخصصی مانند دارالقرآن، همگی به توسعه دامنه اثرگذاری این طرح کمک کرده است.
مدل اجرایی؛ ساختاری چندلایه و چالشهای راه
این مبلغ توانند اظهار داشت: طرح «زندگی با آیهها» دارای مدلی ساختارمند و چندلایه است که از طراحی محتوا تا اجرا، همه مراحل را دربر میگیرد. فرایند کار با شناسایی نیازهای تربیتی و دینی کودکان آغاز میشود و سپس با طراحی محتواهای مفهومی و قابل فهم، وارد مرحله تولید ابزارهای آموزشی میشود. قالبهای استفادهشده ترکیبی از ابزارهای نرمافزاری و سختافزاری مانند بازیهای بومیسازیشده، پیکهای آموزشی، نمایش، منبر کودکانه و دستساختههاست که در مدارس و مراکز آموزشی اجرا میشوند.
مجری طرح با اشاره به چالشهای پیشرو تصریح کرد: مسیر پیش رو خالی از چالش نبوده است؛ از کمبود منابع مالی و ضعف در نظاممند کردن تجربیات تا کمبود ابزارهای حرفهای بصری و عدم همراهی برخی مدیران مدارس، همگی از موانع پیشروی این طرح محسوب میشوند. با اینحال، وجود یک گروه منسجم و پرتجربه، حمایت معنوی اساتید حوزه تبلیغ کودک و بهرهگیری از تجربیات میدانی، این موانع را تا حدی قابل عبور کرده است.
آیندهنگری و سنجش میزان موفقیت
حجتالاسلام آب انباری در خصوص آینده این طرح بیان کرد: در صورت تحقق کامل مدل طراحیشده، میتوان انتظار داشت نسلی از نوجوانان تربیت شوند که با علاقه و درک صحیح به مفاهیم دینی گرایش دارند و مدارس نیز به کانونی برای تبلیغ مؤثر دین تبدیل شوند.
وی درباره معیارهای سنجش موفقیت افزود: برای ارزیابی میزان موفقیت طرح، میتوان از ابزارهایی مانند میزان مشارکت داوطلبانه دانشآموزان، افزایش درک مفاهیم دینی از طریق آزمونهای مفهومی، و بازخوردهای مربیان و والدین بهره برد؛ چرا که این فعالیت نهتنها قابل مشاهده، بلکه قابل سنجش و توسعهپذیر است.
افزودن دیدگاه جدید