پنجشنبه ۱۲ تير ۱۳۹۹ /۱۱ ذو القعدة ۱۴۴۱

مسیر

یادداشتی از حجت الاسلام والمسلمین لونی؛
حجت الاسلام والمسلمین لونی تصریح کرد: محوری ترین وظیفه یک زن اصلاح و تربیت خودش است، که اگر خودش را از درون بسازد نقش های خانوادگی و اجتماعی او در واقع جلوه و تجلی و ابراز حالت های درونی و نفسانی او خواهد شد.
لونی

به گزارش خبرنگار بلاغ, حجت الاسلام والمسلمین ولی الله لونی استاد حوزه و مشاوره خانواده طی یادداشتی به مناسبت میلاد حضرت زهرا (س) به تشریح نقش زن از منظر دین پرداخت که در ادامه می خوانیم:

در مطالعات و تفکرات صرف نظر از فحص و جستجو پیرامون اینکه جایگاه حضرت زهرا(س) و شخصیت و جایگاه وجودیش در عالم هستی چیست؟ ابتدا باید نقش زن را از منظر دین کنکاش و بررسی کرد.

در کل سه نقش را برای زن می توانیم در نظر بگیریم یا به عبارتی زن در سه عرصه دارای وظیفه و رسالت می باشد:

اول اینکه رابطه خود و خدا را اصلاح بکند یعنی تربیت نفس؛ این وظیفه هر انسانی می باشد و دلیل و هدف آفرینش و خلقت هم چیزی جز این نیست.

دوم اینکه نقش خانوادگی زن یا به عبارتی درون خانوادگی و درون منزلی, که این نقش هم خود چهار زیر مجموعه دارد:

۱. به عنوان همسر ۲. به عنوان مادر ۳. به عنوان فرزند ۴. به عنوان عروس.

سومین وظیفه او در عرصه حیات و زندگی, نقش اجتماعی زن می باشد.

بنابراین نقش فردی، خانوادگی و اجتماعی سه عنوان کلی است که برای هر زنی می توان در نظر گرفت، البته در هر مکتب و دیدگاه این مطالب قابل طرح است منتها از نظر اسلام ویژگی های خاص خودش را داراست.

مطلب قابل توجه این است که این وظایف به هم مرتبط هستند که محوری ترین وظیفه در اینجا اصلاح و تربیت خودش است، که اگر خودش را از درون بسازد نقش های خانوادگی و اجتماعی در واقع جلوه و تجلی و ابراز حالت های درونی و نفسانی او خواهد شد.

مهارت فرد هم نقش خودش را دارد اما اگر اینکه اندیشه فرد درست باشد و قصد قربت خدا و انگیزه الهی داشته باشد، نقش مستقیم در خانواده و اجتماع پیدا می کند لذا تأثیر محوری دارد، بر این اساس ما باید توجه داشته باشیم که این سه نقش که با هم مرتبط هستند، ارتباطشان از نوع تعامل می باشد نه از نوع تساوی.

یعنی زن نمی تواند بگوید من در جامعه از نظر زمانی و میزان فعالیت  و صرف انرژی و وقت گذاشتن به همان میزان وظیفه دارم که در جایگاه مادر بودن، همسر بودن و در جایگاه عروس خانواده بودن وظیفه دارم، در اینجا تساوی مطرح نیست بلکه در واقع اینجا نیاز به یک تشخیص و بصیرت مبتنی بر معارف دینی دارد که زن وقتی وظیفه خودش را در جامعه بشناسد، ممکن است یک اقدام در جامعه کند که زمان کمی هم از او بگیرد و نیاز به حضور کوتاهی هم در جامعه داشته باشد اما این اقدام کارآمدی داشته باشد که به اندازه کل عمر آن شخص ارزش داشته باشد.

مثلا  انقلاب اسلامی ایران که شکل گرفت، حضور بانوان وقت زیادی از آن ها نگرفت اما نقشی که آنها ایفا کردند در واقع یک تحول بزرگی در درون ایران و در حقیقت در دنیا ایجاد کرد و نقش این زن اگر از مرد بیشتر نبود، کمتر نیست.

نکته بعد این است که چگونه نقش اجتماعی را مورد اهمیت قرار بدهیم، در هر زمان و عصری چه زمان قدیم که وسایل ارتباطی بسیار اولیه و ابتدایی بود و چه امروزه که پیشرفته ترین وسایل ارتباطی در دسترس ما است به اندازه ای که حتی زمان در ارتباطات تا حدودی کم رنگ یا بی رنگ شده است، اینطور که اگر الان اراده کنیم می توانیم با سراسر جهان به راحتی و با سرعت ارتباط برقرار کنیم.

در همه زمان ها، زن رسالت اجتماعی خودش را از دو طریق انجام داده؛ یکی مستقیم و دیگری غیر مستقیم.

نقش مستقیم که همان حضور مستقیم در جامعه است و واضح می باشد؛ اما نقش غیر مستقیم از مسیر چهار نقش خانوادگی که داشت، بهترین وظیفه و رسالت اجتماعی را به نمایش می گذاشت مثلا در جایگاه همسر بودن، اگر همسر خوبی بود و آرامش را برای شوهر ایجاد می کرد و نیازهای شوهر را در جایگاه شوهری تأمین می کرد اعم از نیازهای روحی، عاطفی، درون منزلی و ... را، حتی تقویت دینی شوهر به اینصورت که زن به عنوان یک عنصردینی، اگر در جایگاه انجام رسالت خودش قرار بگیرد، می تواند در ارتقاء نگاه، نگرش، باورها و عملکرد دینی مرد کارآمد و موثر باشد.

مرد که به جامعه می رود در حقیقت بخشی از جلوه های حضور مرد، کارکرد نقش خانم در منزل است.

همینطور عروس خانواده بودن برای اعضاء خانواده وقتی که فضای خانواده را گرم می کند و با صفا مبتنی بر دین و توحید تاثیر و نفوذ خود را می گذارد.

از طرف دیگر این است که مادر بودن را نیز در همین جا مد نظر قرار بدهیم که اگر مادر خوبی باشد، تربیت فرزند را به خوبی انجام می دهد و در حقیقت شکل گیری شخصیت فرزند ابتدائا به مادر بر می گردد، در رحم مادر، بچه بزرگ می شود, نفس مادر، روح مادر، حالات مادر و ... بعد در آغوش مادر، رفتارهای مادر را چه از نظر عاطفی چه از نظر محیطی، این بچه دریافت می کند.

پس در اینجا مهم ترین نقش خارج از خودش برمی گردد به نقش مادر بودنش که در اینجا اگر درست و وظیفه شناس و الهی تربیت شد، در جامعه وظیفه خودش را به درستی انجام می دهد و در حقیقت یک نوع جلوه ایفایی نقش مادر هم می تواند باشد.

بخش دیگر فرزند اعضای خانواده خودش بودن می باشد حتی الان که یک زن است چه قبل از ازدواج و چه بعد از ازدواج.

اما امروزه که وسایل پیشرفته ارتباطی زیاد شده، نقش مستقیم و غیر مستقیم شکل دیگری با حفظ شکل قبلی مستقیم و غیر مستقیم پیدا کرده است.

حال نقش مستقیم و غیر مستقیم امروزی آن است که اگر زن دیروز می خواست مستقیم برود در جامعه و نقش های خودش را ایفا کند -همانطور که زهرای مرضیه(س) به ویژه بعد ازحیات پدر، در عصر دفاع از امامت علی بن ابیطالب(ع) ایفا می کرد- می بایست حضور در جامعه پیدا کند ولی امروز این وسایل ارتباطی و راه های مستقیم نیاز به حضور فیزیکی را در جامعه کم کرده است ضمن اینکه بهترین ابزار و امکانات را در اختیار زن برای ایفای نقشش قرار داده که زن می تواند بدون حضور فیزیکی و بدون اینکه خودش را به جامعه عرضه بکند و در معرض دید عموم قرار بدهد؛ می تواند بهترین افکار، اندیشه ها، قضاوت ها، رهنمودها و تاثیرگزاری اش را در جامعه داشته باشد

ساده ترین آن هم همین کتاب است، صنعت کتاب بسیار صنعت مهمی است، همینطور ماهواره، اینترنت، شبکه های مجازی و شبکه های اجتماعی، حال با اختلافی که وجود دارد که آیا باید استفاده شود یا نه؟ و خیلی راه های دیگر که می تواند داشته باشد  و نقش خودش را ایفا بکند یعنی دیگر حضور زن می تواند کم رنگ تر باشد لذا از آسیب هایی که  به ظرافت های روحی و عاطفی زن می زند به عنوان درّ در صدف کم می کند.

متأسفانه سوء برداشتی که از استفاده غلط از این امکانات شده است، باعث شده تا زن به جای اینکه نقش ظاهری خودش را کم رنگ کند اما وظیفه اصلی خودش را در جامعه بیشتر بکند، متأسفانه وسیله ارتباطی امروزه برای امور درون منزلی شد حتی امور مربوط به اتاق خواب زن و شوهر که باید از دسترس نزدیک ترین عزیزان که فرزندان هستند باید به دور باشد، امروز از طریق این وسیله به جامعه عرضه شده است، یعنی استفاده دو منظوری یعنی مثبت و منفی که ما باید به اینجا دقت کنیم که اگر به رسالت زهرای مرضیه(س) بیاندیشیم و نقش زن را در قالب آن حضرت ببینیم باید هرچه تلاش کنید از ورود فیزیکی در جامعه خودداری کنید به عنوان یک زن و تلاش کنیم هرچه امکانات بهتر می شود نقش آفرینی مان را بهتر و بیشتر کنیم.

اگر زن در جامعه رفت نمی تواند حتی آن مسیر گذشته ای که درست انجام می داد مثلا نقش مادر که لازمه اش لطافت و حضور آرام و آغوش آرام برای تربیت فرزند را نمی تواند داشته باشد و حتی در نقش همسر وقتی که خسته به منزل بازگردد با ذهن رشد یافته در مقایسه همسر با دیگران و ... نمی تواند با لطافت روحی و آرامش روانی در انتظار حضور همسر باشد تا بستر خانه را برای همسر آماده بکند.

لذا به جای اینکه امروز نقش غیر مستقیم اش در استفاده از وسایل ارتباطی کمک کند به اینکه نقشش را بهتر انجام بدهد با آرامش بیشتر و ضربه های کمتر؛ ابزار را برده در مسیر غلط و ضربه هم به نقش های درون خانوادگی اش هم زده است.

ان شاء الله امیدوارم خداوند توفیق بدهد تا بتوانیم در این زمینه موفق باشیم و خانم های ما با تأسی به زهرای مرضیه(س) و پرداختن به خود سازی و اصلاح نفس و پذیرش قلبی حضرت فاطمه زهرا(س) بتوانند در این زمینه رشد درست، منطقی و متعادلی را ان شاء الله داشته باشند.