مسیر

سعید روستا آزاد
حجت الاسلام والمسلمين روستاآزاد تشريح کرد
معاون فرهنگی و تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، فعالیت های قطبی این معاونت را تبیین کرد.

به گزارش روابط عمومی دفتر تبلیغات اسلامی، حجت الاسلام والمسلمین سعید روستاآزاد در سومین نشست راهبردی مسأله محوری که ویژه مدیران ارشد و اعضای هیئت علمی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم در مجموعه فرهنگی فردوس وسف برگزار شد، پس از معرفی ساختار معاونت فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم، اظهار داشت: معاونت فرهنگی تبلیغی چهار مجموعه اداره کل «آموزش های کاربردی»، «منابع انسانی و پشتیبانی»، «اطلاع رسانی و تبلیغ نوین» و «امور تبلیغی» دارد. 
وی به سیاست های حاکم در سال های اخیر در این معاونت پرداخت و گفت: در طی پنج شش سال اخیر، چند سیاست مد نظر بوده و اینها به نظر بنده زمینه را در معاونت مهیا کرده که بتوانیم در حوزه مسأله محوری و ارتباط با قطب ها در سطح کشور موفق عمل کنیم، البته به این حد به هیچ وجه قانع نیستیم و فکر می کنیم بیش از اینها وظیفه داریم و دفتر تبلیغات اسلامی ظرفیت دارد؛ اما تنها مجموعه ای که اتصال به کل کشور دارد و فعالیت ها و برنامه هایی که طراحی می شود، در سراسر کشور محقق می شود، این معاونت است و کمتر روزی است که از استان ها و مجموعه های مختلف مشتریهای متعددی نداشته باشیم و این گستره ای که برای دفتر ایجاد شده، ذیل این سیاست ها بوده است. 
معاون فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم تصریح کرد: بسیاری از اوقات مدعی بودیم که متصدی و متولی امر تبلیغ هستیم و این عبارت رهبر معظم انقلاب است که فرمودند از نگاه من تبلیغ متولی دارد و متولی آن دفتر تبلیغات اسلامی است و حتی حجتالاسلام والمسلمین واعظی(رییس دفترتبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم) هم نقل می کرد که آیت الله مقتدایی می گفت که بحث اعزام مبلغ خدمت مقام معظم رهبری مطرح شد و ایشان فرمودند که قبول دارم که یکی از مسؤولیت های حوزه اعزام است منتهی از طریقش و طریقش دفتر تبلیغات اسلامی است». این نگاه حاکمیتی بود به نظر می رسید که ظرفیت های دفتر پاسخگوی این مطالبه نیست؛ اتفاقاتی افتاد از جمله این که در مدیریت اخیر اعزام مناسبت های بزرگ مثل ماه های محرم و رمضان از حدود ۵ هزار نفری که کل دفتر(مرکز، شعب و نمایندگی ها) اعزام می کرد، اکنون اعزام عمومی ما قریب به ۱۲ هزار نفر از طریق سامانه سمتای دفتر اعزام می شوند که این افزایش بیش از صد در صدی بوده است و البته ما قانع نیستیم و باید بیش از این اعزام کنیم. 
وی گفت: دفتر تبلیغات اسلامی در تمامی استان ها شعبات متعددی ندارد عمدتا سازمان های تبلیغات اسلامی یک ماه قبل از هر مناسبت میزان نیازی که به مبلغ دارند به دفتر ارسال می کنند، در گذشته عمدتا سازمان بود اما اکنون کانون های مساجد، ائمه جمعه، نیروی انتظامی و کانون های اصلاح و تربیت و بیش از ۱۳ نهاد هستند که خواهان اعزام مبلغین دفتر هستند. علت گرایش و علاقه و کشش مجموعه ها به لحاظ این که مبلغ از دفتر تبلیغات اسلامی اعزام شود، چیزی جز کیفیت مبلغان اعزامی دفتر و توانمندی هایی که در دوره ها حاصل می شود، نیست. 
وی افزود: محور دومی که بسیار مورد تأکید بود و آثار خوبی داشت، اهتمام به تبلیغ گروهی بود. نوعا در گذشته اعزام های دفتر تبلیغات اسلامی حول محور تبلیغ فردی بود، اما در سه چهار سال اخیر برای هر شهر یک گروه تبلیغی تأسیس کردیم که بالای ۴۸۵ گروه تبلیغی در مرکز و شعب تأسیس شدند که تقریبا همه شهرها یک گروه تبلیغی دارند؛ نوع فعالیت گروه های تبلیغی آن است که فعالیت جمعی دارند و فعالیت فردی نیست و با برنامه قبلی و هماهنگی با نهادهای مسؤول در منطقه است و بیش از ۹۰ درصد اعزام هایشان مستمر است و معمولا حکم و حمایت داده نمی شود. 
حجت الاسلام والمسلمین روستاآزاد اظهار داشت: معیار بعدی که بسیار مهم بوده و پیگیری می کنیم، توسعه آموزش های کاربردی و برگزاری دوره ها در سایر شهرها است؛  غالب دوره هایی که به عنوان آموزشهای کاربردی(دوره پودمانی های تبلیغ و تربیت مربی کودک و نوجوان) در گذشته دفتر برگزار می کرد، عمدتا در قم اتفاق می افتاد اما اکنون اکثر استانها و شهرها از دوره های دفتر بهره مند هستند و کمتر روزی است که از دو سه استان و حوزه های علمیه(خواهران و برادران) درخواست برگزاری دوره های مختلف نداشته باشیم و تأمین اساتید در حوزه های مختلف در این راستا نیز مهم است. یکی از وجوه فعالیت های دفتر در سراسر کشور در کنار اعزام مبلغ، اعزام اساتید به کل کشور است. 
وی گفت: محور بعدی که هیئت امنای دفتر توجه جدی داشتند، تبلیغ نوین و پیگیری رویکرد تبلیغ گروهی در این حوزه بود که در حوزه مجازی، رسانه و مکتوب بیش از دو سه هزار مبلغ جذب و آموزش دیدهاند و از آنها حمایت های متعدد صورت می گیرد.  بالای ۷۰درصد کسانی که تحت عنوان مبلغان نوین جذب شده اند، مبلغان سنتی و چهره به چهره ما هستند که با آموزش های که برگزار کردهایم، به این سطح رسیده اند که می توانند مبلغ فضای مجازی باشند. کار مهمی که در این حوزه انجام داده اند این بود که سر فصلهای تبلیغ در فضای مجازی(مقدماتی، متوسط و پیشرفته) را تهیه کرده اند. 
معاون فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم ایجاد وحدت رویه بین مرکز و شعب دیگر را محور در این رابطه دانست و تصریح کرد: همه سیستم اعزام ما با سمتا انجام می شود که تمام سازمان های تبلیغات اسلامی کل کشور با بیش از پانصد ششصد نمایندگی، بخش قابل توجهی از ائمه جمعه، کانون های فرهنگی هنری مساجد، سازمان زندان ها و.... از سامانه سمتای دفتر مخفف «سامانه مدیریت تبلیغات اسلامی» استفاده می کنند. 
وی افزود: دیگر سیاست حاکم در معاونت فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی، ایجاد تنوع در حمایت های مادی و معنوی از مبلغان می باشد. نوعا در گذشته اتفاقی که برای مبلغان می افتاد، حق الزحمه ای بود که به تبلیغ می رفتند و حمایت می شدند، اما اکنون حمایت ها از مبلغان متنوع شده و شامل  ایجاد سایت، معرفی، در دسترس قرار دادن مهندسین فنی و سایت، معرفی به مرکز خدمات می شود. 
حجت الاسلام والمسلمین روستاآزاد به فعالیت های مرکز آموزشهای کاربردی معاونت فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی پرداخت و اظهار داشت: این مرکز در چند سال اخیر تأسیس شد و در سال های اخیر زیر نظر دانشگاه باقرالعلوم(ع) بود و به این معاونت منتقل شد و روزانه بیش از سیصد چهارصد مبلغ دوره ها و کارگاه هایی را می گذرانند و اردوهای مختلفی از سراسر کشور(فرهنگیان، دانش آموزی و مبلغان بومی) آموزشهای متعدد می بینند. 
وی گفت: یکی از محورهای بسیار خوبی که امسال در قطب تعمیق و میز وهابیتش توجه شد، آموزش فرهنگیان اهل سنت بود که دوره های فاخری بود و مباحث کلان مرتبط با دیدگاه اسلامی و مرتبط با نقد وهابیت را میگذراندند و در کنار این گروه های تبلیغی متعددی بود که کارشان برگزاری دوره ها برای رؤسای دبیرستان های مناطق مشترک و دانشآموزان دارای ضریب هوشی بالاتر و حتی علمای اهل سنت برگزار میشود. 
معاون فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم به اهم فعالیت های اداره کل امور تبلیغی این معاونت اشاره و تصریح کرد: شناسایی طلاب و تشکیل پرونده تبلیغی، ساماندهی مبلغان در قالب گروه های تبلیغی، اعزام مبلغان، پشتیبانی و حمایت از مبلغان و گروههای تبلیغی، همکاری ها و تعاملات و برگزاری نشست و همایش از مهم ترین فعالیت های این اداره کل به شمار می رود.  
وی افزود: مبلغین را در هفت رتبه دسته بندی می کنیم و این دقت از بدو تأسیس بوده است. رتبه صفر که بشیران جوان هستند و طلاب پایه ۳ تا ۶ می باشند که معمم نیستند، رتبه ۱ طلابی هستند که دوران بشیران را گذرانده اند و رتبه ۲ تا ۴ طلابی هستند که دوره های پودمانی را گذرانده اند و همینطور رتبه ۵ و ۶ و ۷ که مبلغان نخبه هستند. 
معاون فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم تصریح کرد: ۴۰۷۰۰ پرونده در این معاونت تشکیل شده که همه اینها مصاحبه ها و منبرها را رفته اند و اساتید نمره داده اند که برخی قبول و برخی دیگر رد شده اند. 
وی افزود: موضوعی که اخیرا در ارتباط با قطب ها خیلی جدی تر به آن توجه شده، بحث تشکیل پرونده های تخصصی در حوزه های مختلف خصوصا موضوعات مرتبط با میزها است که مراحل فراخوان، ارسال مدارک توسط مبلغان، بررسی کارشناسی، بررسی در کمیته تخصصی، اعطای امتیاز تخصصی و ثبت در سامانه سمتا را طی می کنند.
حجت الاسلام والمسلمین روستاآزاد در خصوص اداره کل اطلاع رسانی و تبلیغ نوین این معاونت اظهار داشت: حدود ۲ هزار نفر مبلغ در حوزه فضای مجازی با همکارانمان در این اداره کل فعالیت می کنند. تا کنون ۱۴۸ گروه در فضای مجازی، در فضای رسانه ۷۵ گروه و ۴۵ گروه در بخش مکتوب زیر نظر این اداره کل به فعالیت می پردازند. 
وی گفت: در حوزه تأسیس سایت ۲۰۷ مورد خدمات زیر ساختی و مقدماتی برای فعالیت مبلغین در حوزه فعال مجازی در این معاونت انجام شده است. 
معاون فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم تصریح کرد: در گذشته معمولا دو ره توشه ماه محرم و ماه رمضان منتشر میشد اما در چند سال اخیر ره توشه برادران و خواهران جدا شده و قالب موضوعاتی که در قالب مقالات نوشته می شود مرتبط با بحثهای میزها است مخصوصا ره توشه ای که مربوط به خواهران است با رویکرد سبک زندگی و مباحث مربوط به نقد وهابیت و قطب اخلاق و تعمیق باورهای دینی است. 
وی افزود: در دو سه سال اخیر به جز این که ره توشه به صورت کاغذی چاپ می شود، در قالب اندروید و pdf در اختیار مبلغین محترم در سراسر کشور قرار می گیرد. حدود ۱۴ هزار نسخه کاغذی منتشر می شود که شش هفت هزار برای مبلغان دفتر و مابقی توسط سازمان ها خریداری  و در اختیار مبلغان خود قرار می دهند و در سالهای اخیر با همکاری پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی بالای سی چهل هزار بار توسط مبلغان دانلود می شود. 
حجت الاسلام والمسلمین روستاآزاد اظهار داشت: از مجموع ۵۱ فعالیتی که قطب اخلاق خانواده و سبک زندگی برای معاونت فرهنگی و تبلیغی تعریف کرده اند، بیش از ۳۵ فعالیت انجام شده و مابقی هنوز شروع نشده است. 
وی گفت: میز خانواده که شاید بیشترین ارتباط داریم که مهم ترین کاری که در این راستا انجام شده، تدوین سرفصل های آموزشی تربیت مربی خانواده است که هم در شعب و هم در قم اجرا شده و در قالب اعزام مبلغ از این دوستان استفاده می کنیم. در گذشته اگر کسی به ما مراجعه می کرد که مشاور متخصص در امر خانواده می خواهیم، دستمان در این راستا محدود بود که با همت دوستان در قطب این اتفاق افتاد و سرفصل ها تهیه شد و آموزش ها گذاشته شد و یکی از محورهای اصلی که با میز خانواده داریم، بحث اعزام مشاور به دادگاهها و مجتمع های فرهنگی است. 
معاون فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم تصریح کرد: از مجموع ۶۱ فعالیت مصوب قطب برای معاونت فرهنگی و تبلیغی، تنها ۸ فعالیت بدون عملکرد بودند که برخی از آنها نظیر اجرای نظرسنجی از مبلغین در زمینه دینداری مردم به جهت لزوم بسترسازی و انجام مطالعات در سال گذشته امسال به مرحله اجرا رسیدند. 
وی افزود: در میز کار تخصصی مقابله با وهابیت، ۲۶ فعالیت بر عهده معاونت فرهنگی و تبلیغی قرار داده شد که عمده حجم ریالی کار را در مقایسه با سایر میزها تشکیل می داد. 
حجت الاسلام والمسلمین روستاآزاد اظهار داشت: از مجموع ۹ فعالیت مصوب قطب نظام سیاسی در معاونت فرهنگی و تبلیغی فعالیت ها انجام پذیرفته است. کار بسیار خوبی که با همت میز ولایت فقیه انجام شد، پنج محور به عنوان محورهای اصلی بحث تبیین ولایت فقیه انتخاب و دوره آموزشی برگزار شد و حدود ۵۵۰ نفر در قم شرکت کردند و همین دوره را در اصفهان برگزار کردیم. 
وی گفت: فاصله بین تصویب و عملکرد در فعالیت هدایت و نظارت گروه های خودجوش به جهت ادامه این فعالیت در سال ۹۷ میباشد؛ میز آموزش و پرورش متفاوت ترین میز در میان میزکارهای تخصصی است چون رویکرد آن مخاطب محور است. این میز ۳ فعالیت مصوب در معاونت فرهنگی و تبلیغی داشته است.
معاون فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم تصریح کرد: در ارتباط با میز خانواده عمدتا متمرکز بر تربیت مربیان خانواده بودیم اما امسال اعزام مبلغان با موضوع خانواده را داریم. در میز آموزش و پرورش همانطور که برای مدارس دوره تربیت محور بوده، برای کانونهای فرهنگی هم طراحی شده و در میز علوم اسلامی هم فرآوری تولیدات دانش اسلامی برای مبلغین تصویب شده است و در میز تمدن سه محور تصویب شده و در میز سبک زندگی هم بحث اعزامهای تخصصی و طرح پالایش اسباب بازی ها تصویب شده است. 
وی ضمن بیان پیشنهادهایی افزود: برای ارتقاء اثربخشی فعالیت های قطبی پیشنهادهایی مبنی بر توجه بیشتر به جایگاه منابع انسانی صفوف در طراحی و اجراء برنامه ها، رصد و حل مشکلات ناشی از فرآیندهای نسبتا وقت گیر مانند درخواست و تخصیص وجه و ...، ابهام در نحوه اعمال نظارت بر پروژه های قطبی، بهره گیری تخصصی «مدیریت دانش میدانی» از ظرفیت گسترده معاونت فرهنگی و تبلیغی و سامانه سمتا در رصد مسائل و تغییر روندها در مسائل اجتماعی و فرهنگی، پرهیز از درون گرائی در طراحی برنامه ها و لزوم توجه به ظرفیت شخصیتهای حقیقی و حقوقی، لزوم بازخوانی مسائل و اولویت گذاری، تغییر رویکرد از تکثیر خرد فعالیتها به سمت برنامه های اثرگذارتر و لزوم تعامل با نهادهای مسئول و مرتبط با مسائل میزها ارائه می شود.