دوشنبه ۲۵ آذر ۱۳۹۸ /۱۸ ربيع الثاني ۱۴۴۱

مسیر

در گفتگو با معاون فرهنگی و تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی مطرح شد؛
معاون فرهنگی و تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم گزارشی از فعالیت های این معاونت را تبیین کرد.
سعید روستا آزاد

به گزارش بلاغ به نقل از شفقنا، حجت الاسلام والمسلمین روستاآزاد در گفتگو با خبرنگار شفقنا با اشاره به تاریخچه ی فعالیت دفتر تبلیغات اسلامی گفت:  دفتر تبلیغات اسلامی سال ۱۳۵۸ با نام دایره تبلیغات امام تاسیس شد و اولین قدم این مرکز، آگاهی بخشی به مردم مناطق دوردست برای شرکت در همه پرسی ۱۲ فروردین سال ۵۸ بود. در آن زمان(سال ۱۳۵۸)، برخی فعالان حوزه مانند آقای جعفری گیلانی خدمت حضرت امام(ره) پیشنهاد می دهند که تعدادی از طلاب و مبلغین به مناطقی از کشور اعزام شوند و مردم را مطلع کنند تا با آگاهی و اطلاعات در همه پرسی شرکت کنند و بر این اساس، قریب ۲۲۰۰ نفر از طلاب کشور به مناطق مختلف کشور اعزام می شوند.

بعدها پیشنهاد می شود که طلاب برای انجام فعالیت های تبلیغی آموزش ببینند که این پیشنهاد از سوی حضرت امام پذیرفته می شود و در اردیبهشت ماه ۵۸ دفتر تبلیغات اسلامی با نام دایره تبلیغات امام تاسیس می شود که بعدها به دفتر تبلیغات امام و سپس با نظر حضرت امام به دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم تغییر نام می دهد.

این مجموعه گرچه پسوند حوزه علمیه قم را دارد اما به لحاظ ساختاری و تشکیلاتی زیر مجموعه حوزه علمیه نیست بلکه در کنار حوزه علمیه و زیر نظر رهبری است و بعدها واحدهای مختلف دفتر به فراخور نیازهای روز حوزه ایجاد شد.

معاون فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی بخش های مختلف این معاونت را بیان کرده و عنوان داشت: یکی از بخش های معاونت فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی، مرکز آموزشهای کاربردی است که متولی تمام آموزش های غیررسمی دفتر تبلیغات است و عهده دار طراحی و اجرای دوره هایی چون دوره تربیت مربی مهد کودک تا دوره های تخصصی از قبیل دوره های تربیت مشاور، تربیت مبلغ نقد وهابیت، مربی سبک زندگی و … است که با محوریت مرکز در قم و استان های مختلف برگزار می باشد.

او افزود: یکی از فعالیت های شاخص این مرکز، تربیت مربی کودک و نوجوان از بین طلاب خواهر و برادر است که قریب ۳۰۰۰ نفر فارغ التحصیل این مرکز در قم هستند و در استان ها هم این دوره ها برگزار شده یا در حال برگزاری است.

روستاآزاد ابراز داشت: در سالهای اخیر با توجه به آسیب های اجتماعی، تربیت طلاب و کارشناسانی برای مقابله و کاهش آسیب های اجتماعی در دستور کار این مرکز قرار گرفت و یکی از محورهای این مرکز، طراحی و اجرای دوره هایی با هدف تربیت طلاب و کارشناسان مقابله با آسیب های اجتماعی است که به صورت میانگین هفته ای دو تا سه نقطه از کشور، دوره های مرتبط با مسائل آسیب های اجتماعی همچون طلاق، اعتیاد، مفاسد اخلاقی و مسائلی از این دست برگزار می شود همچنانکه مقابله با فرق انحرافی، مسیحیت تبشیری، عرفان های نوظهور  و … وجهه همت این مرکز قرار گرفته و دوره هایی را برای طلاب، ائمه جماعات، ائمه جمعه و مسئولان فرهنگی ادارات در سراسر کشور برگزار می کند.

او خاطرنشان ساخت: در یکسال و نیم اخیر بخش عظیمی از ظرفیت این مرکز معطوف به آموزشهای آنلاین و مجازی شده است و بسیاری از دوره ها و تک درس ها مانند دوره های آموزشی برای همسران مبلغان به صورت مجازی برگزار می شود و بنا داریم بخشی از دوره های آموزشی را به صورت آنلاین و آفلاین برگزار کنیم.

معاون فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی تصریح کرد: یکسری آموزش ها مربوط به طلابی است که در دفتر تبلیغات پرونده دارند و مکلفند برای ارتقای تبلیغی خود در هفت دسته سرفصل های خاصی را بگذرانند و در دوره های این مرکز شرکت کنند که روزانه قریب به ۶۰۰ نفر در این دوره ها مشغول آموزش هستند؛ بخشی از این آموزش ها در مرکز گلزار و بخشی هم در دانشگاه باقرالعلوم برگزار می شود. این ۱۰-۱۵ هزار نفری که در گردونه تبلیغی دفتر هستند از این آموزشها برخوردار می شوند اما بخشی از آموزش ها در قالب طلاب مستقر در استان ها ارائه می شود که در طول یکسال، بیش از ۱۰ تا ۱۵ هزار نفر از طلاب، اساتید دانشگاه و معلمین و فرهنگیان در کشور از آموزش ها به صورت حضوری و غیرحضوری برخوردار می شوند.

او ادامه داد: در حال حاضر دوره ای را در تهران برای فعالان بسیجی با همکاری بسیج خواهران کشور برگزار کردیم که محتوای آموزشی و اساتید از طریق مرکز برای آنها فراهم می شود و دیگر موارد مانند آمد و شد از سوی بسیج فراهم می شود. همچنین دوره ای شش ماهه در تهران برای خواهران نواحی بسیج برگزار شده است تحت عنوان دوره مشاوره که در مدت ۵ یا ۶ ماهه در معرض خدمات آموزشی قرار می گیرند و در سه رده مشاور، مربی و کمک مربی با نظارت میز دفتر خانواده دفتر تبلیغات اسلامی براساس استانداردها و به فراخور نیاز در حال تکمیل مهارت های خود هستند.

روستاآزاد اضافه کرد: در قالب آسیب های اجتماعی دوره های ۲۵۰ ساعته داریم که بیش از یک ترم تحصیلی حدود ۱۶ واحد زمان می برد. برخی دوره ها هم مانند پیشگیری از اعتیاد کمتر است که در ۳۰ تا ۵۰ ساعت برگزار می شود. همچنین دوره سلامت و تربیت جنسی در ۱۲۰ ساعت در حال برگزاری است. تربیت مبلغ نقد سلفی گری و وهابیت از دیگر دوره های آموزشی است که قریب دوسال است برگزار می شود و پژوهش محور است.

معاون فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی، در ادامه به معرفی اداره امور تبلیغی و اعزام مبلغ پرداخت و گفت: اساس معاونت فرهنگی تبلیغی براساس همین اداره شکل گرفت و بقیه مراکز بعدا به معاونت اضافه شدند. تمامی مراحل جذب، شناسایی، دسته بندی و اعزام مبلغین و حمایت از آنان توسط این اداره کل انجام می شود.

او خاطرنشان کرد: اداره جذب و گزینش زیرمجموعه این اداره کل است که قریب ۴۰ هزار طلبه از گذشته تا الان از طریق این اداره جذب و ساماندهی شده اند.

روستاآزاد به پیشینه اعزام طلاب از طریق این دفتر اشاره کرد و بیان داشت: بیش از ۸۰ درصد طلابی که در جبهه ها حضور می یافتند از طریق این مجموعه اعزام می شدند که برگه اعزام، خاطرات، وصیت نامه شهدا و پرونده وضعیت آنها در دفتر تبلیغات اسلامی موجود است از این میان حدود ۶۰۰۰ پرونده ، پرونده رزمی است که ایام دفاع مقدس تشکیل شده است، شاید بتوان گفت ۸۰ تا ۹۰ درصد ائمه جمعه کشور، قضات و کسانی که در نهادهای مختلف فعالند و در گذشته در قم و اصفهان و مشهد مشغول به تحصیل بودند، دارای پرونده تبلیغی در دفتر هستند.

معاون فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی گفت: از بین ۴۰ هزار پرونده حدود ۱۵۰۰۰ نفر در گردونه تبلیغی ما هستند و مابقی ممکن است فعالیت تبلیغی از طریق دفتر نداشته باشند. الان هم به مرور اداره جذب و گزینش اقدام به جذب طلاب بویژه در رشته های تخصصی می کند و طلابی که دارای تحصیلات دانشگاهی حوزوی در رشته های اولویت دار دفتر باشند توسط این اداره کل جذب می شوند.

او با بیان اینکه مبلغین در ۷ رده تقسیم بندی می شوند، تصریح کرد: یک رده، بشیران جوان هستند که زیر پایه ششم بوده و معمم نیستند، رتبه یک طلابی هستند که تا پایه ۷ و ۸ را خوانده اند، رتبه دو طلاب پایه ۹ و ۱۰هستند، رتبه سه طلابی هستند که وارد درس خارج شده اند، رتبه چهارم طلابی هستند که چندسال درس خارج را طی کردند. سه رده دیگر را هم در قالب مبلغان برتر و نخبگان تقسیم بندی می کنیم.

روستاآزاد در ادامه به معرفی اداره اعزام مبلغ پرداخت و عنوان کرد: در مناسبت های بزرگ از نهادها و دستگاه ها و همچنین از سوی ائمه جمعه درخواستی به منظور اعزام مبلغ می آید که نسبت به درخواست مبلغ به تفکیک شهرستان ها و استان ها اقدام و درخواست ها در سایت بارگزاری شده و مبلغان از طریق سیستم سمتا نسبت به ثبت مشخصات خود برای اعزام به استان و شهرستان مورد علاقه اقدام می کنند. آن دستگاه و نهاد مربوطه سه الی چهار روز قبل از شروع زمان تبلیغ در جریان اعزام مبلغ یا مبلغه با مشخصات و توانمندی و تخصص خود به آن شهرستان قرار می گیرد. هیچ یک از مراحل اعزام مبلغ، حضوری نیست بلکه از طریق سیستم، محل تبلیغ خود را مشخص می کنند و بعد از تائید، سازمان تبلیغات مربوطه فعالیت خود را آغاز می کند. از سوی این اداره قریب به ۸۵۰۰ نفر مبلغ از طریق سامانه سمتا در مناسبت های بزرگ مانند محرم و رمضان اعزام می شوند و در مناسبتهای دیگر مانند تابستان و فاطمیه و دهه فجر و هفته وحدت بین ۳۰۰ تا ۲۰۰۰ نفر اعزام می شوند.

او در خصوص اعزام های تابستان ۹۸ گفت: تابستان امسال از قم ۵۰۰ نفر برای اعزام به مناطق مختلف کشور حکم گرفتند و سعی شده که پراکندگی استانی در اعزام ها دیده شود. البته تعداد جمعیت در اعزام ها موثر است مثلا در ماه مبارک رمضان و محرم، بیشترین اعزام ها به استان های مازندران، کرمان، فارس و اصفهان است.

معاون فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی با اشاره به اداره اعزام مبلغین خواهر بیان کرد: همه مراحل جذب، گزینش و اعزام مبلغ و مصاحبه که برای آقایان است، برای خانم ها هم هست گرچه درصد اعزام مبلغه ها خیلی قابل توجه نیست و حدود ۱۰ درصد اعزام های مبلغین را خانم ها تشکیل می دهند که به دلیل شرایطی که هست امکان اعزام آنها به مناطق دوردست نیست و لذا حجم اعزامی تناسبی با میزان پرونده های ما ندارد.

او با بیان اینکه اداره مبلغان نخبه ذیل اداره کل فرهنگی تبلیغی فعالیت می کند، گفت: قریب ۳۰۰ نفر  از اساتید حوزه در این بخش پرونده دارند که اعزام آنها محدود به تابستان نیست بلکه طی سال براساس درخواستهایی که از استانها و شهرستانها می رسد، اعزام می شوند منتها فرآیند پذیرش و تشکیل پرونده قدری متفاوت از تبلیغ های عادی است. به این نحو که رزومه فعالیت خود را تحویل می دهند که پس از طرح در کمیته اولیه در کمیته ای با حضور اساتیدی چون آقای نظری منفرد، دکتر رفیعی و بزرگان دیگر رتبه تبلیغی او مشخص می شود. یک تعدادی از مبلغین هم مبلغین تخصصی هستند درواقع کسانی که ارشد و یا دکتری رشته های خاصی مانند مشاوره و روانشناسی، موضوعات تاریخی، موضوعات سیاسی و… را دارند که عمدتا آقایان هستند که امکانات ویژه ای در اختیار اینها قرار می گیرد و نوعا برای همایش ها و نشستهایی که در استان ها هست از ایشان استفاده می شود.

روستاآزاد سپس به فعالیت های اداره گروههای تبلیغی اشاره کرد و بیان داشت: از سال ۹۰ مسئولیت ساماندهی، هدایت، آموزش و پشتیبانی گروه های تبلیغی از سوی دفتر مقام معظم رهبری به دفتر تبلیغات اسلامی سپرده شد و اتفاقات بسیار خوبی رقم خورد.

او در مقام بیان تفاوت تبلیغ گروهی با تبلیغ فردی گفت: در تبلیغ فردی، فرد اطلاعات خود را وارد می کند و به صورت فردی به محل مشخص شده اعزام می شود. اما در تبلیغ گروهی، درواقع یک سرگروه دارد و یک هویت جمعی شکل گرفته است. هم فعالیت، فعالیت جمعی است و هم حضور یک حضور تیمی و گروهی است که هم مولفه خرد جمعی دارند و هم یک ایده جمعی در آن مورد لحاظ قرار می گیرد. از آنجا که ایشان نوعا بومی هستند، از پشتیبانی های محلی هم برخوردارند. نکته قابل توجه دیگر، تنوع کاری این مجموعه های گروهی است از برگزاری نمایشگاه ها گرفته تا حضور در کمپ ها، مدارس، سواحل دریا و مناطق سیل زده و زلزله زده.

معاون فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی افزود: قریب ۴۰۰ گروه تبلیغی با مجوز دفتر تبلیغات در کشور فعال هستند که البته در یک شهرستان مشخص و حضور فرهنگی و تبلیغی دارند. این گروه ها هردوسال یکبار، مجوز خود را تمدید می کنند و آموزش ها و امکانات ویژه در اختیارشان قرار می گیرد که علت توفیقشان هم فعالیت تیمی آنهاست که معمولا هم موضوع محور فعالیت می کنند. یعنی قبل از اعزام، منطقه را شناسایی کرده و با مسئولان منطقه ارتباط می گیرند. تابستان امسال هم بخشی از اعزامهای ما، گروهی بوده است. همچنین ماه مبارک رمضان امسال بیش از ۲۰۰۰ نفر در قالب گروه اعزام شدند.

او سپس به اداره کل تبلیغ نوین اشاره کرد که کمتر از یک دهه هست تاسیس شده و عنوان کرد: این اداره کل، دارای سه اداره تبلیغات مجازی، تولیدات رسانه ای و فعالیت های مکتوب و هنری می باشد که در بخش مجازی بیش از ۲۶۰۰ نفر مبلغ جذب شدند و به صورت تخصصی کار می کنند. از جمله شرایط این دسته مبلغان علاوه بر دارابودن صلاحیت اولیه علمی و تبلیغی ورود و فعالیت در فضای مجازی این است که حتما باید در یکی از قالب های فضای مجازی از قبیل عکس نوشته، اینفوگرافیک و…. کار کرده باشند یا طی گذراندن آموزش های خاص بتوانند در این فرایند قرار بگیرند و به عنوان مبلغ فضای مجازی شناخته شوند.

روستاآزاد گفت: اکنون بسیاری از مبلغان در فضاهایی چون اینستاگرام مخاطبان قابل توجهی دارند و دارای تنوع کاری بالایی هستند از پاسخگویی به شبهات گرفته تا مباحث اخلاقی، عفاف و حجاب و… نوعا مبلغان فضای مجازی به صورت تیمی و گروهی کار خود را انجام می دهند و اثرگذاری بالایی دارد.

او سپس بخش تولیدات رسانه ای را معرفی و خاطرنشان ساخت: در این بخش هم تجربه تجمیع طلاب رسانه ای در قالب گروه های تبلیغی را اجرا کردیم که عمده فارغ التحصیلان دانشکده صدا و سیما در این قالب ها ساماندهی شدند و سوژه های بسیار خوبی در قالب قطب های علمی فرهنگی از سوی دفتر به این عزیزان داده شده است و الان بیش از ۷۰ گروه تبلیغی فعالیت رسانه ای شکل گرفته و ارتباطات مختلفی را پیگیری می کنند حتی برای تامین محتوا برای شبکه های تلویزیونی و تامین برنامه برای شبکه پویا توفیقات بسیار خوبی داشتند. تاکنون بیش از ۳۰۰ اثر را در قالب مستند، کلیپ و فیلم کوتاه تولید کردند که از جمله آنها به مستند آقای کافی، میرحامد حسین، شیخ زکزاکی و انصاریان می توان اشاره کرد.

معاون دفتر تبلیغات اسلامی به مجموعه تامین محتوای تبلیغی اشاره کرد و گفت: عمده فعالیت های این مرکز، تامین ره توشه به مناسبتهای مختلف تبلیغی است. در سالهای اخیر با توجه به گسترش فضای مجازی، قدری از چاپ کاغذی ره توشه را کاهش دادیم. این ره توشه ها در قالب نرم افزار عمدتا در اختیار سایتهای مختلف و مجموعه های تبلیغی قرار می گیرد که شاید بیش از ۴۰ تا ۵۰ هزا بار دانلود می شود.

او در خصوص ره توشه ماه محرم هم گفت: ره توشه محرم در چندروز آینده نهایی می شود و قبل از چاپ کاغذی در فضای مجازی منتشر می گردد تا در دسترس همگان قرار گیرد. این ره توشه ها در ۱۴۰۰۰ تیراژ چاپ کاغذی می شود.

روستاآزاد در خصوص اعزام های ماه محرم بیان کرد: امسال قریب ۱۲۰۰۰ نفر از دفتر تبلیغات اسلامی برای ماه محرم اعزام خواهند شد که ۸۰۰۰ نفر از قم و بقیه از شعب ما در تهران، اصفهان، مشهد، سیستان و بلوچستان و خوزستان صورت خواهد گرفت.

او به ماموریت ویژه دفتر در توجه به مناطق دوردست اشاره و خاطرنشان ساخت: حمایت های خاصی از اقدامات و فعالیت های این مناطق از قبیل اعزام استاد به حوزه های علمیه این مناطق، تقویت طلاب و حمایت از فعالان، برگزاری دوره های آموزشی و تفریحی برای فعالان این مناطق، برگزاری دوره های نقد وهابیت و همایشهای مختلف تقریبی انجام می شود.

معاون فرهنگی تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی تصریح کرد: عمده فعالیت ما در مناطق دوردست، تحکیم مبانی اعتقادی طلاب و ائمه جماعات، ائمه جمعه ، معلمین و مجموعه های اثرگذار است البته مسائل آگاهی بخشی انحصار به طلاب و ائمه جماعات شیعه ندارد بلکه بسیاری از اهل سنت هم متقاضی برگزاری دوره های این چنینی هستند و لذا خیلی اوقات نشست ها به صورت مشترک و در قالب گفتگو و محافل علمی برگزار می شود.

او در مورد اعزام مبلغان به زندان ها گفت: ماه مبارک رمضان و محرم معمولا بیش از ۱۲۰ نفر اعزام می کنیم و امسال تابستان هم ۳۵ نفر را اعزام کردیم البته برخی جاها حضور پررنگتر است، به عنوان نمونه، در مشهد روزانه بیش از ۳۵ نفر برای بند نسوان و آقایان مشغول فعالیتند حتی ۱۳ نماز صبح در زندان برپا می شود و در برخی بندها یکبار هم نماز جماعت صبحشان تعطیل نشده که این امور مهم و اثرگذار مرهون زحمات ارزشمند مبلغان است.

روستاآزاد خاطرنشان کرد: یکی از محوری ترین فعالیت های موفق دفتر، حضور مبلغین در زندانها و حضوری است که معطوف به نتیجه بوده است.

اخیراً هیأت امناء دفتر، مجوز تأسیس اداره کل تبلیغ تخصصی را به معاونت داده اند که البته با این ساختار جدید، اعزام های تخصصی جهش بسیار خوبی را خواهند داشت. در واقع تمامی مناسبت های تخصصی مانند مشاوره، نقد فرق انحرافی، مباحث سیاسی و اجتماعی تبلیغ از سوی این اداره کل پیگیری خواهد شد.