جشنواره اشراق فرصتی برای شناسایی و پرورش استعدادهای رسانهای حوزه است
به گزارش پایگاه اطلاعرسانی بلاغ، محمدتقی استیری، فعال رسانهای، تهیهکننده و کارگردان و از برگزیدگان جشنواره فیلم دینی اشراق، در گفتوگو با خبرنگار ما، با اشاره به ضرورت بهرهگیری از ظرفیتهای رسانهای در تبلیغ دین اظهار داشت: رسالت اصلی و اولیه یک طلبه، تبلیغ دین است؛ اما شیوههای ارائه پیام دینی متناسب با اقتضائات زمان، تنوع مخاطبان، گروههای سنی، جغرافیا و سطح آگاهی و دانش جامعه تغییر میکند. در این میان، منبر همچنان جایگاه اصیل و ارزشمند خود را بهعنوان رسانهای ریشهدار در تبلیغ دین حفظ کرده است، اما امروز بسترهای دیگری نیز برای ارتباط با مخاطب فراهم شده که رسانه یکی از مهمترین آنهاست.
وی با بیان اینکه برای هر قالب رسانهای میتوان تعریف و رویکرد تبلیغی متناسبی در نظر گرفت، افزود: آنچه در تمام این شیوهها اهمیت دارد، حفظ اصالت پیام دینی و توجه به رسالت طلبگی است. همانگونه که در گذشته شعر یکی از ابزارهای انتقال مفاهیم و اندیشهها بود و بعدها منبر و ارتباط چهرهبهچهره گسترش یافت، امروز نیز رسانههای جدید فرصتهای تازهای برای گفتوگو با مخاطبان و انتقال معارف دینی ایجاد کردهاند.
جشنواره اشراق؛ فرصتی برای شناسایی و معرفی ظرفیتهای هنری حوزه
استیری با اشاره به جایگاه جشنواره بینالمللی فیلم دینی اشراق و پیشینه فعالیتهای هنری دفتر تبلیغات اسلامی تصریح کرد: جشنواره اشراق از جمله رویدادهایی است که تعریف مشخص و رسالت هدفمندی دارد. برای شناخت ریشههای این جشنواره باید به سالهای دور و زمانی بازگشت که در حوزه علمیه، اکران و نقد و بررسی فیلم، نشستهای تخصصی سینما و گفتوگو درباره تولید آثار رسانهای شکل گرفت.
وی ادامه داد: دفتر تبلیغات اسلامی در طول سالیان متمادی در حوزه ادب، هنر و رسانه فعالیتهای مؤثری داشته و بسیاری از نخبگان فرهنگی، تبلیغی و رسانهای در این مجموعه آموزش دیده و رشد کردهاند. این دفتر علاوه بر برگزاری دورههای تخصصی، در مقاطعی از تولید آثار سینمایی نیز حمایت کرده است؛ بنابراین طبیعی است که مجموعه این تجربیات و توانمندیهای شکلگرفته در یک رویداد فرهنگی و هنری همچون جشنواره اشراق فرصت بروز و ظهور پیدا کند.
این فعال رسانهای، جشنواره اشراق را بستری برای شناسایی استعدادها، تقویت توانمندیها و معرفی ظرفیتهای هنری طلاب به جامعه هنری دانست و گفت: یکی از مأموریتهای مهم جشنوارهها، کشف استعدادهای جدید، فراهمکردن مسیر رشد جوانترها، حمایت از فعالان این عرصه و قدردانی از پیشکسوتان است. به اعتقاد من، جشنواره اشراق در طول دورههای برگزاری خود تا حدود زیادی این مسیر را طی کرده و توانسته است در میان حوزویان و اهالی هنر و رسانه جایگاه و شناخت مناسبی به دست آورد.
برای ورود به فیلمسازی، علاقه و انگیزه مهمتر از تجهیزات است
استیری با اشاره به تجربه شخصی خود در آغاز فعالیت فیلمسازی اظهار داشت: نخستین فیلمی که ساختم، در دوران تحصیل در دانشکده صداوسیما و در قالب یک تمرین کلاسی بود. ایده ساخت فیلم درباره آهنگری در شهرمان بود که با وجود قطعشدن یکی از دستهایش، همچنان به کار خود ادامه میداد. با یک دوربین ساده دانشگاه به شهرمان رفتم و از زندگی روزمره و فعالیت این فرد فیلمبرداری کردم. حتی صحنه نمازخواندن او نیز در فیلم ثبت شد.
وی افزود: همان اثر را به جشنواره فیلم ۱۰۰ تهران فرستادم و موفق به کسب جایزه شدم. این اتفاق نخستین تجربه جدی من در فیلمسازی و زمینهساز شکلگیری خودباوری برای ادامه این مسیر بود. این تجربه به من نشان داد که برای آغاز فیلمسازی، بیش از هر چیز باید انگیزه و علاقه داشت و منتظر فراهمشدن تمام امکانات نماند.
این تهیهکننده و کارگردان با تأکید بر اینکه تجهیزات حرفهای شرط اولیه ورود به عرصه فیلمسازی نیست، بیان کرد: امروز با یک تلفن همراه نیز میتوان آثار تصویری ارزشمندی تولید کرد و افراد زیادی با همین امکانات ساده در جشنوارهها موفق به کسب جایزه شدهاند. کسی که علاقهمند به فیلمسازی است، نباید تصور کند تا زمانی که تجهیزات حرفهای در اختیار ندارد، امکان شروع فعالیت را نخواهد داشت؛ بلکه باید حرکت را آغاز کند و در جریان تجربه و یادگیری، بهتدریج مهارتها و امکانات خود را ارتقا دهد.
وی با اشاره به تجربه ساخت مستند در سفر به هند خاطرنشان کرد: در نخستین تجربه مستندسازی، با یک دوربین معمولی و بدون برخورداری از سناریوی قوی، شروع به ثبت تصاویر کردم. در ابتدا برخی از افراد به دلیل ضعفهای فنی تصاویر، از جمله لرزش دوربین و ناآشنایی با اصول قاببندی، از کار انتقاد کردند؛ اما یکی از فیلمسازان باتجربه قم با نگاهی متفاوت، تصاویر را مشاهده کرد و ظرفیتهای مستند آنها را تشخیص داد. همین اعتماد و راهنمایی موجب شد تصاویر اولیه به یک مستند کامل و یک اثر نیمهتمام تبدیل شود و زمینه تجربههای بعدی و حرفهایتر من در عرصه مستندسازی فراهم آید.
جشنواره بهتنهایی جایگزین آموزش و کسب تجربه نمیشود
استیری با تأکید بر ضرورت آموزش و کسب مهارت پیش از ورود جدی به جشنوارهها گفت: جشنواره میتواند سکوی پرش بزرگی برای یک فیلمساز باشد، اما این سکو زمانی اثربخش است که فرد از مهارتهای اولیه برخوردار باشد. کسی که هنوز فیلمهای مستند شاخص را ندیده، مطالعه نکرده و تجربهای در تولید اثر ندارد، صرفاً با شرکت در جشنواره نمیتواند به جایگاه حرفهای دست پیدا کند.
وی افزود: افراد مبتدی در گام نخست به آموزش نیاز دارند و پس از آن باید در قالب فعالیتهای کارورزی و تعامل با پیشکسوتان، تجربه عملی کسب کنند. دفتر تبلیغات اسلامی در این زمینه تجربه ارزشمندی داشته است؛ بهگونهای که در دورههای گذشته، حمایت از طلاب علاقهمند به فیلمسازی با آموزش عملی و همراهی استادان و فعالان باتجربه این عرصه همراه بود.
این فعال رسانهای ادامه داد: در آن دوره، تلاش میشد استادان و فیلمسازان توانمند در کنار طلاب قرار بگیرند تا علاوه بر حمایت از تولید نخستین آثار، مشاورههای فکری، فنی و تخصصی نیز به آنان ارائه شود. این رویکرد موجب شد برخی از افرادی که فعالیت خود را با امکانات محدود آغاز کرده بودند، بهتدریج رشد کنند و حتی در جشنوارههای بینالمللی نیز موفق به کسب جایزه شوند.
وی با اشاره به اهمیت اعتماد به استعدادهای جوان تصریح کرد: گاهی حمایت اولیه از یک طلبه، حتی اگر از نظر امکانات محدود باشد، به دلیل توجه و احترامی که به استعداد او میشود، برکات فراوانی به همراه دارد. بسیاری از فعالان رسانهای تجربههای نخستین خود را با همین حمایتها آغاز کردهاند و بعدها به جایگاههای قابل توجهی رسیدهاند.
دفتر تبلیغات اسلامی در شکلگیری جریان رسانهای حوزه نقش مؤثری داشته است
استیری با اشاره به تحول نگاه حوزههای علمیه به فعالیتهای رسانهای طلاب اظهار داشت: در سالهای گذشته، فعالیت رسانهای و هنری طلاب با دشواریها و حساسیتهایی همراه بود و گاهی حتی ظاهر و پوشش متفاوت برخی از فعالان هنری موجب شکلگیری قضاوتهای نادرست درباره هویت طلبگی آنان میشد؛ اما دفتر تبلیغات اسلامی از مجموعههایی بود که از همان سالهای ابتدایی، نگاه بازتری به هنر و رسانه داشت و برای فعالیتهای رسانهای جایگاه ویژهای قائل بود.
وی افزود: حمایتهای این مجموعه و فراهمکردن زمینه حضور و فعالیت طلاب در عرصه تولیدات رسانهای، بهتدریج موجب شد هویت طلبه رسانهای در فضای حوزوی شناخته شود. در ادامه، با افزایش تجربهها و تولید آثار مختلف، بخشهای دیگر حوزه نیز به ظرفیت و تأثیرگذاری این جریان پی بردند.
این تهیهکننده و کارگردان با اشاره به نمونههایی از تولیدات رسانهای طلاب خاطرنشان کرد: بهتدریج ثبت خاطرات علما، مصاحبههای تبلیغی و تولید مستندهایی درباره فعالیتهای مبلغان و گروههای جهادی گسترش یافت. مجموعههایی همچون «سفرههای نور» نیز با معرفی ظرفیتهای تبلیغی طلاب و مبلغان جهادی، بخشی از توانمندیهای این جریان را به جامعه نشان دادند.
وی با بیان اینکه فعالیت رسانهای طلاب صرفاً به فیلمسازی محدود نمیشود، گفت: طلبهای که از بنیه علمی و حوزوی برخوردار است و در کنار آن مهارتهایی همچون فیلمسازی، سناریونویسی، انیمیشنسازی و سایر هنرهای رسانهای را فرا میگیرد، میتواند نقش مؤثری در انتقال مفاهیم دینی ایفا کند. خوشبختانه نگاه حوزه به این ظرفیت در سالهای اخیر توسعه پیدا کرده و طلاب در رویدادهای مختلف اجتماعی، فرهنگی و حتی حوادث و بحرانهای اخیر، توانمندیهای خود را به نمایش گذاشتهاند.
فیلم دینی به یک تعریف محدود و قالب از پیش تعیینشده خلاصه نمیشود
استیری در بخش دیگری از این گفتوگو با اشاره به ضرورت توجه به مفهوم فیلم دینی اظهار داشت: فیلم دینی مفهومی گسترده دارد و نمیتوان آن را صرفاً به آثاری محدود کرد که تمام مؤلفههای ظاهری و مورد انتظار ما از یک اثر مذهبی را داشته باشند. در تعریف فیلم دینی باید به پژوهش، فیلمنامه، محتوای اثر و تأثیری که بر مخاطب میگذارد، توجه کرد.
وی با اشاره به نمونههایی از فعالیت هنرمندان در عرصه بینالمللی افزود: فیلمسازانی همچون مجید مجیدی نشان دادهاند که میتوان در عرصه جهانی حضور پیدا کرد و در عین حال از ارزشها، اخلاق، انسانیت و حقوق مردم دفاع کرد. آثار یک فیلمساز میتواند دارای بنمایههای معنوی و اخلاقی باشد و مخاطب را با مفاهیمی همچون حقیقت، معنویت و ارزشهای انسانی درگیر کند.
این کارگردان با تأکید بر اینکه تولید فیلم دینی نیازمند همکاری مجموعههای تخصصی سینمایی و هنرمندان متعهد است، تصریح کرد: نهادهایی همچون بنیاد سینمایی فارابی، حوزه هنری، انجمن سینمای جوانان ایران و مجموعههای فعال در عرصه تولیدات سینمایی و تلویزیونی میتوانند در این زمینه نقشآفرینی کنند. تولید اثر دینی تنها به حضور یک طلبه پشت دوربین محدود نمیشود؛ بلکه نگارش فیلمنامه قوی، پژوهش دقیق و بهرهگیری از مشاوران آشنا با معارف دینی نیز میتواند زمینه شکلگیری یک اثر ارزشمند را فراهم کند.
وی با اشاره به نمونههایی از آثار انیمیشن که مفاهیم اخلاقی، خانوادگی و معنوی را به مخاطب منتقل میکنند، گفت: گاهی یک هنرمند با اعتقادات دینی و شناخت عمیق از مفاهیم معنوی، بدون آنکه الزاماً از یک ساختار ظاهری مذهبی استفاده کند، اثری تولید میکند که مخاطب در آن مفاهیمی همچون خداشناسی، معاد، خانواده و اخلاق را بهخوبی احساس میکند. بنابراین، فیلم دینی باید بهگونهای ساخته شود که مخاطب بتواند پیام و حقیقت دینی را در آن لمس کند.
اخلاق و باور دینی، زیربنای تولید آثار ماندگار
استیری با تأکید بر نقش شخصیت و باورهای فردی در تولید آثار دینی اظهار داشت: به اعتقاد من، کسی که میخواهد فیلم دینی بسازد، پیش از هر چیز باید در مسیر رشد انسانی و اخلاقی خود حرکت کند. باورهای دینی، صداقت، اخلاص، ادب و احترام به انسانها از ویژگیهایی است که میتواند در شکلگیری یک اثر تأثیرگذار نقش داشته باشد.
وی افزود: فیلم خوب نیز مانند فعالیت تبلیغی مخلصانه، میتواند موجب زندهشدن و تحول انسانها شود. همانگونه که یک مبلغ با حضور صادقانه و دلسوزانه در میان مردم، در طول سالها بر یک جامعه تأثیر میگذارد، یک اثر هنری نیز زمانی ماندگار میشود که از باور و شخصیت سازنده خود سرچشمه گرفته باشد.
این فعال رسانهای با اشاره به ضرورت پرهیز از قضاوت درباره افراد بر اساس ظاهر و تفاوتهای فردی خاطرنشان کرد: اگر میخواهیم در عرصه فرهنگ و هنر اتفاق مؤثری رقم بخورد، باید به انسانها احترام بگذاریم و به محض اینکه ظاهر، پوشش یا ویژگیهای فردی کسی با ما متفاوت بود، او را کنار نگذاریم. مهربانی، اعتماد و احترام متقابل میتواند زمینه همدلی و همکاری را فراهم کند و در نهایت به تولید آثار ارزشمند منجر شود.
وی با اشاره به شخصیت و منش شهید حاج قاسم سلیمانی و شهید سیدمرتضی آوینی گفت: یکی از ویژگیهای انسانهای اثرگذار، توجه عمیق به مردم و حرکت بر اساس باورهای درونی است. شهید سلیمانی با اخلاص و تلاش مستمر خود در مسیر انقلاب و دین، چنان جایگاهی در دل مردم پیدا کرد که آثار آن همچنان مشهود است. شهید آوینی نیز با نگاه عمیق دینی و معرفتی خود توانست آثاری تولید کند که شنیدن و دیدن آنها روح انسان را تازه میکند. به اعتقاد من، این همان روحی است که باید در آثار سینمای دینی جریان داشته باشد.
جشنواره اشراق متعلق به همه طلاب و فیلمسازان حوزوی است
استیری در پایان با دعوت از طلاب و فعالان رسانهای برای حضور در ششمین جشنواره بینالمللی فیلم دینی اشراق اظهار داشت: جشنواره اشراق خانه فیلمسازان طلبه و فرصتی برای رشد و پیشرفت همه فعالان این عرصه است. از دوستانی که با انگیزه دینی و الهی دست به دوربین هستند و فیلم میسازند، دعوت میکنم با علاقه و جدیت در این رویداد حضور پیدا کنند و آثار خود را به جشنواره ارائه دهند.
وی خاطرنشان کرد: این جشنواره علاوه بر ایجاد فرصت رقابت و معرفی آثار، زمینه گردهمایی افراد مؤمن و دغدغهمند را فراهم میکند. حضور پیشکسوتان و انتقال تجربههای آنان به فیلمسازان جوان و تازهکار، از ظرفیتهای ارزشمند چنین رویدادی است. امیدوارم همه طلاب و فعالان رسانهای با مشارکت در این جشنواره، به تقویت جریان تولید آثار دینی و گسترش فعالیتهای هنری و رسانهای حوزه کمک کنند.


افزودن دیدگاه جدید