پنجشنبه ۱۶ تير ۱۴۰۱ /۷ ذو الحجة ۱۴۴۳

مسیر

محمود اکبری
براى بيان احكام، در اين شيوه بسيارى از احكام فقهى از زاويه عدد و شماره مورد بررسى قرار گرفته است كه خود مى ‏تواند تنوعى در بيان احكام باشد.
احكام عددى

مقدمه:

بيان احكام در قالب ‏ها و شيوه‏ هاى مختلف مى ‏تواند جاذبه بيشترى براى مخاطبان به ويژه قشر جوان ايجاد كند شيوه عددی شیوه ديگرى است براى بيان احكام، در اين شيوه بسيارى از احكام فقهى از زاويه عدد و شماره مورد بررسى قرار گرفته است كه خود مى ‏تواند تنوعى در بيان احكام باشد.

احكام عددى هفت‏

هفت‏ عضو در سجده بايد بر زمين قرار بگيرد.[۱]

اگر موقعى كه ذكر سجده را مى‏ گويد يكى از هفت‏ عضو را عمداً از زمين بردارد نمازش باطل مى‏ شود.[۲]

هفت‏ چيز وضو را باطل مى ‏كند:

۱. بول؛ ۲. غائط؛ ۳. باد معده و روده كه از مخرج غائط خارج شود؛ ۴. خوابى كه به واسطه آن چشم نبيند و گوش نشنود؛ ۵. چيزهايى كه عقل را از بين مى‏ برند مانند ديوانگى، مستى و بيهوشى؛ ۶. استحاضه زنان؛ ۷. كارى كه بايد براى آن غسل كرد، مانند جنابت و مسّ ميت.[۳]

ظرفى را كه خوك از آن چيز روانى بخورد، بايد با آب قليل‏ هفت‏ مرتبه شست و در آب كر و جارى، بنا بر احتياط واجب‏ هفت‏ مرتبه شست و ظرفى را كه به شراب نجس شده است، بهتر است‏ هفت‏ مرتبه شسته شود.[۴]

خواندن بيش از هفت‏ آيه از سوره‏ هايى كه سجده واجب ندارد بر جنب و حائض مكروه است.[۵]

مستحب است سبحان ربى الاعلى و بحمده را سه يا هفت‏ مرتبه بگويد.[۶]

در هفت‏ چيز خمس واجب مى‏ شود:[۷] ۱. منفعت كسب ۲. معدن ۳. گنج ۴. مال حلال مخلوط به حرام ۵. جواهرى كه به واسطه غواصى (فرو رفتن در دريا به دست مى ‏آيد ۶. غنيمت جنگ ۷. زمينى كه كافر ذمى از مسلمان بخرد.

اگر مرد بعد از عقد بفهمد كه زن يكى از هفت‏ عيب را دارد مى ‏تواند عقد را به هم بزند:[۸]

۱. ديوانگى ۲. مرض خوره ۳. مرض بَرَص ۴. كورى ۵. شل بودن به طورى كه معلوم باشد ۶. آن كه افضا شده يعنى راه بول و حيض يا راه حيض و غايط او يكى شده باشد ولى اگر راه حيض و غايط او يكى شده باشد، به هم زدن عقد اشكال دارد و بايد احتياط شود ۷. گوشت يا استخوان يا غده ‏اى در فرج او باشد كه مانع نزديكى شود.

غسل ‏هاى واجب‏ هفت‏ تا است: ۱. جنابت ۲. حيض ۳. نفاس ۴. استحاضه ۵. مس ميت ۶. غسل ميت ۷. نذر و قسم.[۹]

در هفت‏ مورد به جاى وضو و غسل بايد تيمم نمود: ۱. آب به قدر وضو يا غسل نباشد ۲. دسترسى به آب نباشد ۳. استعمال آب براى او ضرر داشته باشد ۴. آب، مصرف مهمترى داشته باشد مانند رفع عطش ۵. آب فقط به اندازه رفع نجاست مى ‏رسد نه براى وضو گرفتن ۶. ظرف آب غصبى باشد ۷. وقت تنگ باشد كه اگر وضو يا غسل كند نماز قضا مى‏ شود.[۱۰]

تا هفت‏ سال دختر تمام نشده پدر نمى ‏تواند او را از مادرش جدا كند.[۱۱]

مال پيدا شده را كه ارزش آن بيشتر از درهم است، بايد هفته اول هر روز و تا آخر سال هر هفته يك بار اعلام نمود.[۱۲]

روزه‏ هاى واجب‏ هفت‏ نوع است: ۱. روزه ماه رمضان ۲. روزه كفاره ۳.روزه قضا ۴. روزه روز سوم اعتكاف ۵. روزه نذر و عهد و قسم ۶. روزه استيجارى ۷. روزه جايگزين قربانى در حج تمتع.[۱۳]

محارم نسبى دختران‏ هفت‏ دسته ‏اند: ۱. پدر و پدربزرگ ۲. پسر و نوه ۳. برادر ۴. خواهرزاده ۵. برادرزاده ۶. عموى خود و عموى پدر و مادر ۷. دایى خود و دايى پدر و مادر و محارم نسبى پسران‏ نيز هفت‏ دسته ‏اند: ۱. مادر و مادربزرگ ۲. دختر و نوه ۳. خواهر ۴. خواهرزاده ۵. برادرزاده ۶. عمه خود و عمه پدر و مادر ۷. خاله خود و خاله پدر و مادر.[۱۴]

شرايط امام جماعت‏ هفت‏ چيز است: ۱. عادل ۲. بالغ ۳. عاقل ۴. نمازش صحيح باشد ۵. شيعه دوازده امامى ۶. حلال زاده ۷. اگر براى مردان است، مرد باشد.[۱۵]

 
 
 
پی نوشتها:
------------------------------

[۱] همان، م ۱۰۴۵

[۲] توضيح المسائل مراجع، م ۱۰۵۴

[۳] همان، م ۳۲۳

[۴] همان، م ۱۵۲ و ۱۵۳

[۵] توضيح المسائل مراجع، م ۳۵۶

[۶] همان، م ۱۰۵۰

[۷] همان، م ۱۷۵۱

[۸] همان، ج ۲، م ۲۳۸۰

[۹] همان، ج ۱، ص ۲۲۱

[۱۰] توضيح المسائل مراجع، ص ۳۸۵

[۱۱] همان، م ۲۴۵۸

[۱۲] همان، ج ۱، ص ۴۸۸، م ۲۵۶۶

[۱۳] تحريرالوسيله، ج ۱، ص ۳۰۳؛ توضيح المسائل مراجع، م ۱۳۹۰

[۱۴] همان، ج ۲، ص ۲۶۳

[۱۵] توضيح المسائل مراجع، ج ۱، م ۱۴۵۳

 

ارتباط در ایتا