سه شنبه ۶ مهر ۱۴۰۰ /۲۰ صفر ۱۴۴۳

مسیر

با توجه به کنیز بودن آن بانو و این‌که ایشان را مغربیه دانسته‌اند،‌ به نظر می‌رسد نژاد ایشان از قومی غیر عرب و ساکن در شمال غرب آفریقا باشد.
مادر امام هادی علیه السلام که بود؟

پایگاه اطلاع رسانی بلاغ مادر امام هادی علیه السلام که بود؟
 

پاسخ:
معروف‌ترین نام مادر امام هادی(ع)، «سمانه مغربیه» است.[۱] و نیز گزارش شده که کنیه ایشان «ام الفضل» و معروف به «سیده» بودند.[۲]
«سمانه» در لغن، مصدر فعل «سمن - یسمن»، به معنای فربه بودن آمده است.[۳]

بر اساس نقل برخی منابع، امام جواد(پدر بزرگوار امام هادی) دارای سه همسر بودند که یکی از آنها «سمانه مغربیه» و دیگری «ام الفضل» دختر مأمون بود و حضرت جواد(ع) از «ام الفضل» فرزندی نداشتند.[۴]

بر این اساس، «ام الفضل» ممکن است کنیه دو تن از همسران امام دهم(ع) باشد.

 همچنین نقل شده است مادر امام هادی(ع) را «سوسن»،[۵] «متفرشه مغربیه»،[۶] «غزاله مغربیه»،[۷] «مدنب»، «حدیث»[۸] و «جمانه»[۹] می‌گفتند.
طبق نقل‌های تاریخی، امام جواد(ع)، «سمانه» را که کنیزی بود خریداری نمودند.[۱۰]

با توجه به کنیز بودن آن بانو و این‌که ایشان را مغربیه دانسته‌اند،‌ به نظر می‌رسد نژاد ایشان از قومی غیر عرب و ساکن در شمال غرب آفریقا باشد.

از ویژگی‌های شخصیتی این بانو می‌توان به اهل عبادت بودن، زهد و تقوای ایشان اشاره نمود و این‌که بیشتر ایام سال را مشغول عبادت بوده‌اند.[۱۱] از امام هادى(ع) روایت شده است: مادرم به مقام و منزلت من آگاه بوده و از اهل بهشت است؛ هیچ شیطانِ سرکشی به او نزدیک نمى‌شود و از مکر و حیله جباران عنید در امان است؛ و خداوند نگهبان و حافظ اوست و چیزی از دیگر مادران صدیقان و صالحان کم ندارد.[۱۲]
 

پی نوشت:
[۱]. کلینى، محمد بن یعقوب، کافی، ج‏۱، ص۴۹۸، تهران، دار الکتب الإسلامیة، چهارم، ۱۴۰۷ق؛ شیخ مفید، المقنعة، ص ۴۸۵، قم، کنگره جهانى هزاره شیخ مفید، چاپ اول، ۱۴۱۳ق؛ شیخ مفید، الإرشاد فی معرفة حجج الله على العباد، ج ‏۲، ص ۲۹۷، قم، کنگره شیخ مفید، اول، ۱۴۱۳ق.
[۲]. شامی، یوسف بن حاتم، الدر النظیم فى مناقب الأئمة اللهامیم، ص ۷۲۱، قم، جامعه مدرسین، چاپ اول، ۱۴۲۰ق.
[۳]. واسطى، سید محمد‌، تاج العروس من جواهر القاموس‌، محقق، مصحح، شیرى‌، علی، واژه «سمن»، بیروت، دار الفکر، چاپ اول، ۱۴۱۴ق‌.
[۴]. شاکری، حسین، سیرة الامام الجواد(ع)، ج ۱، ص ۲۳، قم، ستاره، ۱۴۱۹ق.
[۵]. ابن بابویه، محمد بن على، عیون أخبار الرضا ع، ج‏۱، ص۴۱، تهران، نشر جهان، اول، ۱۳۷۸ق؛ ابن بابویه، محمد بن على، کمال الدین و تمام النعمة، ج‏۱، ص ۳۰۷، تهران، اسلامیه، چاپ دوم، ۱۳۹۵ق.
[۶]. اربلى، على بن عیسى، کشف الغمة فی معرفة الأئمة، ج ‏۲، ص ۳۷۴، تبریز، بنى هاشمى، چاپ اول، ۱۳۸۱ق.
[۷]. سیرة الامام الجواد(ع)، ج ۴، ص ۶.
[۸]. ابن ابى الثلج بغدادى، محمد بن احمد، تاریخ أهل البیت نقلا عن الأئمة الباقر و الصادق و الرضا و العسکری عن آبائهم(ع)، ص ۱۲۴، قم، آل البیت ع ، چاپ اول، ۱۴۱۰ق.
[۹]. مسعودى، على بن حسین، إثبات الوصیة لعلیّ بن أبی طالب ع، ترجمه، نجفى، محمد جواد،  ص ۴۲۷، تهران، اسلامیه، چاپ دوم، ۱۳۶۲ش.
[۱۰]. مسعودى، على بن حسین، إثبات الوصیة لعلیّ بن أبی‌طالب(ع)، ص ۲۲۸، قم، انصاریان‏، چاپ سوم‏، ۱۴۲۶ق.
[۱۱]. ابن عبد الوهاب، حسین بن عبد الوهاب، عیون المعجزات، ص ۱۳۰، قم، مکتبة الداورى، چاپ اول.
[۱۲]. الدر النظیم، ص ۷۲۱.

برگرفته از اسلام کوئست

 

ارتباط در ایتا