معرفی و تشریح ماموریت های اداره کل مطالعات فرهنگی و تبلیغی
به گزارش خبرنگار بلاغ، اباذر جعفری، مدیرکل مطالعات فرهنگی و تبلیغی معاونت فرهنگی، تبلیغی و رسانه‌های نوین دفتر تبلیغات اسلامی، در جلسه معرفی و تشریح ماموریت های اداره کل مطالعات فرهنگی و تبلیغی، با اشاره به ظرفیت‌های علمی، انسانی، عملیاتی و سازمانی دفتر تبلیغات اسلامی اظهار کرد: دفتر تبلیغات اسلامی طی بیش از چهار دهه فعالیت، متناسب با تحولات و نیازهای جامعه رشد کرده و به ظرفیت‌های ارزشمندی در حوزه‌های فرهنگی و اجتماعی دست یافته است که می‌توان از آن‌ها برای ارتقای فعالیت‌های تبلیغی بهره گرفت.
وی با اشاره به ضرورت استفاده مؤثر از ظرفیت‌های موجود افزود: دفتر تبلیغات اسلامی از سرمایه علمی قابل توجهی در حوزه نظریه‌پردازی، پژوهش و دانش تخصصی دینی برخوردار است و در کنار آن، تجربه عملیاتی مبلغان، شبکه‌های تبلیغی و ساختارهای سازمانی شکل‌گرفته در این مجموعه، ظرفیت ممتازی برای پیشبرد فعالیت‌های فرهنگی و تبلیغی فراهم کرده است.
ضرورت پر کردن فاصله میان دانش و عمل تبلیغی
جعفری یکی از مسائل مهم عرصه تبلیغ را فاصله میان دانش و عمل تبلیغی دانست و تصریح کرد: فعالیت‌های تبلیغی پس از شکل‌گیری ساختارهای مرتبط در دفتر تبلیغات اسلامی، عمدتاً بر محور مبلغ و کنش فردی استوار بوده است؛ در حالی که توسعه سرمایه دانشی و سامان‌دهی فعالیت‌های مبتنی بر دانش، می‌تواند زمینه ارتقای اثربخشی تبلیغ را فراهم کند.
وی با اشاره به مأموریت اداره کل مطالعات فرهنگی و تبلیغی ادامه داد: این اداره کل با هدف نزدیک‌تر کردن عرصه مطالعات به میدان عمل تبلیغی شکل گرفته است تا از طریق شناخت تحولات فرهنگی و اجتماعی، تحلیل مسائل و بهره‌گیری از یافته‌های علمی و تجربی، زمینه تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر و پاسخ‌گویی مؤثرتر به نیازهای تبلیغی را فراهم کند.
مدیرکل مطالعات فرهنگی و تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی، شتاب تحولات فرهنگی و اجتماعی، پیچیدگی مسائل و ضرورت تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد را از جمله دلایل اهمیت مطالعات تخصصی برشمرد و گفت: در شرایط کنونی، مواجهه مؤثر با مسائل فرهنگی نیازمند شناخت چندبعدی، پایش مستمر تحولات و استفاده از روش‌های تخصصی است. همچنین تجربه گسترده فعالیت‌های تبلیغی و اعزام مبلغان می‌تواند به سرمایه دانشی ارزشمندی تبدیل شود که در برنامه‌ریزی‌های آینده مورد استفاده قرار گیرد.
چهار مأموریت اصلی اداره کل مطالعات فرهنگی و تبلیغی
جعفری با تشریح مأموریت‌های این اداره کل اظهار کرد: شناخت و پایش مستمر تحولات فرهنگی، توسعه ظرفیت‌های دانشی، کاربردی‌سازی یافته‌های علمی و پشتیبانی از تصمیم‌گیری در سطوح مدیریتی و میدانی، چهار محور اصلی فعالیت‌های اداره کل مطالعات فرهنگی و تبلیغی را تشکیل می‌دهند.
وی افزود: در این چارچوب، مطالعات نباید به فعالیتی مستقل و جدا از میدان تبلیغ تبدیل شود؛ بلکه لازم است مسائل واقعی مبلغان و کنشگران فرهنگی، مبنای تعریف مطالعات قرار گیرد و نتایج پژوهش‌ها نیز به راهکارهای عملیاتی، الگوهای کاربردی و محتوای قابل استفاده در عرصه تبلیغ تبدیل شود.
وی با اشاره به اهمیت توسعه دانش تبلیغ بیان کرد: یکی از نیازهای جدی این حوزه، شناسایی و سامان‌دهی دانش موجود، استخراج خلأها و اولویت‌های پژوهشی، توسعه مطالعات میان‌رشته‌ای و مأموریت‌محور و تقویت ارتباط میان دانش تخصصی و آموزش مهارت‌های تبلیغی است. این اقدامات می‌تواند به شکل‌گیری و تقویت حوزه‌های دانشی و رشته‌های تخصصی مرتبط با تبلیغ کمک کند.
از فعالیت‌های پراکنده تا الگوهای استاندارد خدمات فرهنگی
مدیرکل مطالعات فرهنگی و تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی، استانداردسازی خدمات فرهنگی و تبلیغی را از دیگر رویکردهای این اداره کل برشمرد و گفت: هدف آن است که فعالیت‌های فرهنگی از کنش‌های موردی و وابسته به توانمندی‌های فردی فراتر رفته و در قالب خدمات و الگوهای مشخص، قابل آموزش، ارزیابی و توسعه ارائه شوند.
جعفری برای تبیین این رویکرد به برخی تجربه‌های موجود اشاره کرد و افزود: فعالیت‌هایی مانند کلینیک امین در حوزه ناهنجاری‌های اخلاقی بانوان، طرح نیلوفرانه در حوزه هویت دختران نوجوان و تجربه جشنواره جناس، ظرفیت‌هایی برای الگوسازی و سامان‌دهی فعالیت‌های فرهنگی فراهم کرده‌اند.
وی با اشاره به تجربه جشنواره جناس اظهار کرد: در این تجربه، از میان بیش از هزار فعالیت ارائه‌شده از سوی مبلغان، ۵۳۰ الگوی اولیه استخراج و منتشر شد. در این الگوها، مقدمات اجرا، امکانات موردنیاز، نیروی انسانی، آموزش‌ها و شاخص‌های ارزیابی موفقیت مورد توجه قرار گرفته است.
وی ادامه داد: در رویکرد مورد نظر، هدف تنها تولید محصول یا تدوین الگو نیست؛ بلکه باید زمینه توسعه و تکثیر خدمات فرهنگی نیز فراهم شود تا کنشگران در مناطق مختلف بتوانند با آموزش و بهره‌گیری از بسته‌های استاندارد، این خدمات را متناسب با نیازهای جامعه ارائه کنند. این مسیر می‌تواند با رویکرد کارآفرینی فرهنگی نیز ارتباط پیدا کند.
چرخه مستمر مطالعات، اجرا و یادگیری
جعفری با تشریح الگوی فعالیت‌های مطالعاتی گفت: فرایند مورد نظر بر چرخه‌ای مستمر شامل شناخت و رصد تحولات، مسئله‌شناسی و تحلیل، مطالعه و توسعه دانش مرتبط، کاربردی‌سازی یافته‌ها، تولید و انتشار محصولات و در نهایت اجرا، ارزیابی و یادگیری استوار است.
وی افزود: در این الگو، ارتباط میان مطالعات و عملیات تبلیغی باید به‌صورت مستمر حفظ شود؛ به این معنا که مسائل از میدان شناسایی شوند، در فرایندهای مطالعاتی مورد بررسی قرار گیرند و نتایج به میدان بازگردند تا امکان ارزیابی و اصلاح فعالیت‌ها فراهم شود.
مدیرکل مطالعات فرهنگی و تبلیغی دفتر تبلیغات اسلامی، ارتباط با مراکز علمی، پژوهشی و دانشگاهی را نیز ضروری دانست و تصریح کرد: یکی از نقش‌های محوری این اداره کل، ایجاد پیوند دوسویه میان مراکز علمی و مجموعه‌های عملیاتی است. برای تحقق این هدف، یافته‌های تخصصی باید متناسب با نیاز مخاطبان مختلف، از مدیران و تصمیم‌گیران تا پژوهشگران و مبلغان، به زبان قابل استفاده ترجمه شوند.
تأکید بر دسترسی نظام‌مند به داده‌ها و بازخوردهای میدانی
جعفری در بخش دیگری از سخنان خود، دسترسی نظام‌مند به داده‌ها و تقویت همکاری میان بخش‌های مختلف را از الزامات تحقق مأموریت‌های اداره کل دانست و گفت: اطلاعات حاصل از فعالیت‌های تبلیغی، گزارش‌های مرتبط با مبلغان و نتایج نظرسنجی‌ها باید به‌صورت منظم و متناسب با نیازهای مطالعاتی در دسترس قرار گیرد تا امکان تحلیل دقیق‌تر مسائل و پشتیبانی از تصمیم‌گیری فراهم شود.
وی با اشاره به ضرورت همکاری ساخت‌یافته میان بخش‌های مختلف دفتر تبلیغات اسلامی افزود: محصولات و راهکارهای ارائه‌شده باید در میدان مورد استفاده قرار گیرند و سازوکاری برای دریافت بازخورد، ارزیابی نتایج و اصلاح مستمر آن‌ها وجود داشته باشد. بدون این چرخه بازخورد، ارتباط میان پژوهش و عمل به نتیجه مطلوب نخواهد رسید.
مدیرکل مطالعات فرهنگی و تبلیغی معاونت فرهنگی، تبلیغی و رسانه‌های نوین دفتر تبلیغات اسلامی، در پایان با اشاره به الزامات پیشبرد این رویکرد، بر چابکی سازمانی، میدان‌محوری، مسئولیت مشترک و بهره‌گیری از ابزارهای نوین تأکید کرد.
وی اظهار امیدواری کرد که با تقویت زیرساخت‌های مطالعاتی، توسعه دسترسی به داده‌ها و گسترش همکاری میان ظرفیت‌های علمی و اجرایی، زمینه ارتقای نظام‌مند فعالیت‌های تبلیغی فراهم شود.
جعفری، دانش‌بنیان شدن کنش‌های تبلیغی، شکل‌گیری چرخه پایدار میان مطالعات و عملیات و تقویت نقش مرجعیتی در شناخت مسائل و پشتیبانی از تصمیم‌سازی را از افق‌های پیش‌روی اداره کل مطالعات فرهنگی و تبلیغی برشمرد.
گفتنی است در پایان این جلسه، از سامانه بصائر رونمایی شد.
افزودن دیدگاه جدید