جمعه ۳۰ مهر ۱۴۰۰ /۱۵ ربيع الأول ۱۴۴۳

مسیر

کودک را گام به گام با وضو، قبله و نماز آشنا کنید تا هنگام بلوغ، نماز برای او روان باشد، اما ما گاهی فرزند خود را رها می‌ کنیم و می‌ گوییم هنوز به تکلیف نرسیده و نتیجه این رهایی آن است که به هنگام بلوغ نماز برای او سنگین است.

به گزارش بلاغ به نقل از فارس، نماز بهترین اعمال دینی است که اگر قبول درگاه خداوند عالم شود، عبادت‌ های دیگر هم قبول می‌ شود و اگر پذیرفته نشود اعمال دیگر هم قبول نمی‌ شود، همان‌ طور که اگر انسان شبانه‌ روزی پنج نوبت در نهر آبی شست‌ و شو کند، آلودگی در بدنش نمی‌ ماند، نماز های پنج‌ گانه هم انسان را از گناهان پاک می‌ کند و سزاوار است که انسان نماز را در اوّل وقت بخواند و کسی که نماز را پست و سبک شمارد مانند کسی است که نماز نمی‌ خواند، با این وجود یکی از سؤالاتی که مطرح می‌ شود این است که چرا کودکان و نوجوانان از نماز رویگردان هستند،

حجت‌ الاسلام و المسلمین محسن قرائتی رئیس ستاد اقامه نماز در پاسخ به این پرسش در کتاب شیوه‌ های دعوت به نماز می‌ نویسد:

باید دقت کرد که در دعوت به نماز موانعی است که ابتدا باید آن را برطرف کنیم و سپس دعوت به نماز را شروع کنیم و گرنه این موانع زحمات ما در دعوت را خنثی می‌ کند.

آسیب‌ ها و موانع دعوت عبارتند از:

۱- اقدامات نا به‌ هنگام

اسلام می‌ گوید کودک را از کودکی گام به گام با وضو، قبله، نماز، سجاده  و ... آشنا کنید تا هنگام بلوغ، نماز برای او روان باشد، اما ما گاهی فرزند خود را رها می‌ کنیم و می‌ گوییم هنوز به تکلیف نرسیده و نتیجه این رهایی آن است که به هنگام بلوغ نماز برای او سنگین است.

آری! اگر کسی قبل از وقت وضو بگیرد،‌ هنگام نماز،‌ نماز برای او روان است، اما اگر هنگام اذان نیاز به تطهیر، وضو، تغییر لباس و شرایط دیگر داشت، نماز برای او سخت خواهد بود، به راستی اگر فرزندتان گرفتار سیگار شد، با خود می‌ گویید اول تکلیف و در یک لحظه سیگار را ترک خواهد کرد! دختری که تا ۹ سالگی بی‌ حجاب زندگی کرده، در لحظه تکلیف حتماً حجاب برای او سنگین خواهد بود.

مایه تعجب است که ما برای دبستان، مرحله پیش‌ دبستانی می‌ گذاریم و در مهد های کودک، فرزندانمان را با آموزش‌ های ساده و روان آشنا می‌ کنیم تا به رفتن به مدرسه عادت کنند، ولی حاضر نیستیم برای نماز، فرزندان را قبل از تکلیف با نماز آشنا کنیم.

۲- رفتار والدین و نمازگزاران

رفتار والدین در خانه و افراد نمازگزار در جامعه و اخلاق اهل مسجد و مشکل گرانی و تبعیض و خشونت با مردم به خصوص در مورد مسئولان می‌ توانند از موانع دعوت باشد، جالب آن است که قرآن، نماز را:

همراه با خوش خلقی بیان کرده

همراه با کسب و کار و تلاش قرار داده و فرموده بعد از نماز جمعه سریع به سراغ تجارت و کار بروید.

همراه با رحم و محبت قرار داده

همراه با وفای به عهد قرار داده

همراه با مشورت قرار داده

همراه با صبر و مقاومت قرار داده

همراه با انفاق قرار داده

کوتاه سخن آنکه اگر نماز را با نگاهی جامع و همراه با دیگر دستورات ببینیم، این نماز جاذبه بسیاری خواهد داشت.

۳- رها شدن دعوت(دعوت‌ های مقطعی)

اگر دعوت‌ ها لحظه‌ ای باشد و استمرار نداشته باشد، اثر خوبی نخواهد داشت، قرآن در کنار سفارش به حق، سفارش به استمرار و پایداری نیز دارد، یعنی در کنار «تَوَاصَوْا بِالْحَقِّ» می‌ فرماید:‌«تَواصَوْا بِالصَّبْرِ».

در قرآن آنجا که به والدین سفارش می‌ کند که خاندان خود را به نماز امر کنید، سفارش به پایداری نیز می‌ کند و می‌ فرماید: سفارش مستمر را رها نکنید؛ «وَأْمُرْ أَهْلَکَ بِالصَّلَاةِ وَاصْطَبِرْ عَلَیْهَا».

ضمناً باید بدانیم که موعظه در قرآن و روایات نشانه دلسوزی، حیات و تعهد به دین است تا آنجا که گاهی معصومان به دیگران می‌ گفتند: ما را موعظه کنید، لذا اینکه گفته شود، زمان موعظه گذشته، حرف صحیحی نیست، موعظه اگر از افراد وارسته و همراه با عاطفه و محبت و شیوه صحیح باشد، حتماً اثر خودش را فوری یا در دراز مدت خواهد گذشت، ولی اگر همراه با نخوت، تکبر و تحقیر مخاطب باشد، یا بی‌ اثر می‌ شود و یا اثر منفی خواهد گذاشت.

۴- شیطان

یکی از موانع نماز شیطان است که قرآن می‌ فرماید: «انَّمَا یُرِیدُ الشَّیْطَانُ أَن یُوقِعَ بَیْنَکُمُ الْعَدَاوَةَ وَ الْبَغْضَاء فِی الْخَمْرِ وَ الْمَیْسِرِ وَیَصُدَّکُمْ عَن ذِکْرِ اللّهِ وَ عَنِ الصَّلاَةِ»

در حدیثی از پیامبر اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) می‌ خوانیم: مادامی که انسان بر نماز های پنج‌ گانه حفاظت داشته باشد، شیطان از انسان وحشت دارد، ولی همین که نماز ها را ضایع کرد، شیطان بر او مسلط و او را وارد بر گناهان کبیره می‌ کند، این حدیث می‌ تواند تفسیر این آیه باشد که خداوند می‌ فرماید: «أَضَاعُوا الصَّلَاةَ وَ اتَّبَعُوا الشَّهَوَاتِ»

۵- برنامه‌ های صدا و سیما

برنامه‌ های صدا و سیما نباید به گونه‌ ای باشند که دعوت به نماز را خنثی کند، قرآن کریم می‌ فرماید: دلیل سنگینی نماز برای بعضی آن است که خشوع ندارند، خشوع زمانی پیدا می‌ شود که توجه به قدرت خدا، نیاز و توجه به او، پناهندگی، توکل و تشکر از او در انسان زنده باشد.

هر یک از این عنوان‌ ها می‌ تواند دست مایه‌ ای برای کار های هنری باشد، در صدا و سیما می‌ توان زشتی‌ های غرور، تکبر، خودبرتربینی، غفلت، کفران نعمت و ... دست مایه فیلم‌ ها و آثار هنری قرار گیرد، لازم است صدا و سیما در کنار برنامه‌ های خوبی که برای اقامه نماز تا کنون صورت داده در خصوص  ترویج فرهنگ نماز و اقامه آن قدم‌ های شایسته‌ تری را بردارد.

ارتباط در ایتا