نسبت روحانیت و قدرت در حکومت دینی استقلال در عین مسئولیت
رابطه روحانیت با قدرت سیاسی در حکومت دینی واجد مسئلهای است که با الگوهای متعارف جدایی یا پیوند دین و دولت بهسادگی توضیح داده نمیشود. روحانیت از یک سو نسبت به جهتگیری دینی حکومت، عدالت اجتماعی و پیامدهای تصمیمات عمومی مسئولیت دارد و از سوی دیگر، ایفای همین مسئولیت به برخورداری از قدرت تشخیص مستقل وابسته است. مسئله زمانی پیچیدهتر میشود که بخشی از روحانیت در ساختار سیاسی حضور داشته باشد و بخشی دیگر، بیرون از مناصب رسمی، همچنان در تولید معرفت دینی و هدایت اجتماعی نقش ایفا کند. در چنین وضعی، استقلال را نمیتوان صرفاً با میزان فاصله سازمانی از دولت سنجید؛ همانگونه که مسئولیت سیاسی نیز لزوماً به معنای تصدی منصب حکومتی نیست.
