رفتن به محتوای اصلی

بازتولید فرهنگی دین

یک جامعه، چند الگوی دین‌داری

Submitted by 0780983122 on
گزارش وضعیت دین‌داری یک جامعه معمولاً با چند عدد آغاز می‌شود: میانگین دین‌داری چقدر است، چه نسبتی از جمعیت به باورهای دینی پایبند است و شاخص‌های مناسکی در مقایسه با گذشته چه تغییری کرده‌اند. این اعداد برای رصد وضعیت کلی ضروری‌اند، اما تصویری فشرده از واقعیتی به‌مراتب ناهمگون ارائه می‌کنند. مسئله از جایی آغاز می‌شود که این تصویر فشرده، خودِ واقعیت اجتماعی تلقی شود و از تغییر میانگین، مستقیماً درباره چگونگی تغییر دین‌داری افراد نتیجه‌گیری شود.

اقامه دین و تصدی‌گری روحانیت در عرصه بین‌الملل

Submitted by 0780983122 on
اقامه دین در عرصه بین‌الملل را نمی‌توان صرفاً امتداد جغرافیایی فعالیت‌های دینی در داخل کشور دانست. با عبور از مرزهای یک جامعه، اصل مأموریت دینی تغییر نمی‌کند، اما محیط تحقق آن دگرگون می‌شود. تفاوت زبان، حافظه تاریخی، ساختار فرهنگی، ترکیب مذهبی، مسائل اجتماعی و حتی تلقی مخاطبان از «دین»، شرایطی پدید می‌آورد که صورت حضور روحانیت را تحت تأثیر قرار می‌دهد. از همین رو، مسئله اصلی در کارویژه بین‌المللی روحانیت صرفاً افزایش حضور یا توسعه نهادهای دینی در خارج از کشور نیست؛ مسئله این است که صلاحیت دینی چگونه در محیطی متفاوت به کنشی متناسب و مؤثر تبدیل می‌شود.

حکمرانی ظرفیت‌های دین‌داری

Submitted by 0780983122 on
مسئولیت حکومت دینی در قبال ایمان شهروندان را چگونه باید تعریف کرد؟ پاسخ رایج به این پرسش، گاه میان دو تصور محدود می‌ماند: حکومت یا باید دین‌داری جامعه را به سطح مطلوب برساند، یا باید وضعیت دینی شهروندان را امری کاملاً خارج از قلمرو مسئولیت خود بداند. هر دو تصور با دشواری مواجه‌اند. نخستین برداشت، تحقق ایمان را همچون نتیجه‌ای در اختیار دستگاه سیاسی فرض می‌کند؛ حال آنکه شکل‌گیری اعتقاد به عوامل متعدد فردی و اجتماعی وابسته است. برداشت دوم نیز تأثیر گسترده تصمیم‌های حکومتی بر شرایط زندگی دینی را نادیده می‌گیرد.

تبلیغ و ایجاد مسئولیت اجتماعی

Submitted by 0780983122 on
یکی از پرسش راهبردی برای مدیران عالی تبلیغ این است که چگونه می‌توان ظرفیت معانی، هنجارها، مناسک و شبکه‌های دینی را از «سرمایه بالقوه» به مشارکت پایدار و مسئولیت نسبت به خیر عمومی تبدیل کرد. صاحب تصمیم، در فرض عملیاتی این تحلیل، ائتلافی از حوزه‌های علمیه، نهادهای تبلیغی و شبکه‌های مسجدی، هیئتی و مردمی است.

چرا سرمایه دینی به کنش جمعی منجر نمیشود؟

Submitted by 0780983122 on
در میان تحولات فرهنگی اجتماعی معصر باید پرسیده شود چرا سرمایه چشمگیرِ هنجاری، عاطفی، شبکه‌ای و نهادی دین در ایران در برخی موقعیت‌ها ــ از امداد بحران تا مواسات و کار جهادی ــ به‌سرعت به عمل جمعی تبدیل می‌شود، اما در برخی مسائل روزمره به مشارکت پایدار، داوطلبی حرفه‌ای و مسئولیت مدنی نمی‌انجامد؟

هویت‌های سیال، مخاطبان تازه؛ مسئله تبلیغ در جامعه شبکه‌ای

Submitted by 0370542045 on
فضای مجازی با چندمنبعی‌کردن فرایند هویت‌یابی، مخاطب دینی را از هویتی نسبتاً تثبیت‌شده به هویتی سیال، انتخابی و ترکیبی سوق داده است؛ به‌گونه‌ای که خانواده، مدرسه، رسانه، گروه همسالان، نهاد دین و کنشگران شبکه‌ای هم‌زمان در شکل‌دهی به هویت و معنای دینی نقش دارند. در این شرایط، تبلیغ دینی دیگر صرفاً با مخاطبی دارای هویت دینی تثبیت‌شده مواجه نیست، بلکه باید در خودِ فرایند شکل‌گیری و بازتعریف هویت حضور داشته باشد. ازاین‌رو، شناخت منطق جامعه شبکه‌ای، توجه به رقابت مرجعیت‌های سنتی با اینفلوئنسرها و کنشگران دیجیتال و بازاندیشی در نقش نخبگان و حکمرانی فضای مجازی، به ضرورتی اساسی برای نظام تبلیغ تبدیل می‌شود.

مرجعیت دینی در زیست مجازی؛ نهاد دین چگونه باید تغییر کند؟

Submitted by 0780983122 on
زیست مجازی دیگر صرفاً مجموعه‌ای از ابزارهای ارتباطی نیست؛ بلکه به یکی از محیط‌های اصلی زندگی انسان تبدیل شده و شیوه دریافت معرفت، شکل‌گیری ارتباطات، مشارکت اجتماعی و حتی تجربه دین را دگرگون کرده است.
تمامی حقوق مادی و معنوی محفوظ است © 1404