ظهور مرجعیت‌های معرفتی مدرن—دانشگاه، علم تجربی، حرفه‌های تخصصی، رسانه، پلتفرم و اکنون هوش مصنوعی—دین را لزوماً از میدان معرفت بیرون نبرده، بلکه منطق توزیع و پذیرش مرجعیت را دگرگون کرده است.

این متن یک «بازسنجی برآوردی» از الگوی غالب سیاست‌ها و برنامه‌های حفظ مرجعیت دینی و تقویت جایگاه مبلغان در ایران است؛ نه ارزیابی مستند یک برنامه یا نهاد مشخص. پرسش اصلی آن است که آیا توسعه آموزش، اعزام، تولید محتوا، پاسخ‌گویی، حضور رسانه‌ای و شبکه‌سازی توانسته است صلاحیت علمی مبلغان را به اعتماد، مراجعه داوطلبانه و حل مسائل واقعی مخاطبان تبدیل کند.