هوش مصنوعی و مسئله اعتماد انتقادی به معرفت دینی
گسترش چتباتهای هوش مصنوعی، دسترسی به پاسخهای دینی را آسانتر کرده، اما چالش اصلی را از یافتن پاسخ به تشخیص اعتبار آن منتقل کرده است. پژوهشها نشان میدهند اعتماد بیشازحد به پاسخهای ماشینی میتواند تفکر انتقادی و داوری مستقل را تضعیف کند. در حوزه معرفت دینی، روانی و انسجام پاسخ الزاماً نشانه صحت، اعتبار تفسیری یا حجیت شرعی آن نیست. مواجهه صحیح با هوش مصنوعی مستلزم «اعتماد انتقادی» است؛ یعنی تنظیم میزان اتکا به پاسخها بر اساس نوع مسئله، اعتبار منابع و امکان راستیآزمایی مستقل. ازاینرو، سامانههای هوش مصنوعی دینی باید علاوه بر پاسخگویی سریع، امکان بررسی منابع، شناخت اختلاف دیدگاهها و تشخیص حدود قطعیت پاسخ را فراهم کنند. مسئله اساسی آینده، نه کمبود پاسخ، بلکه توانایی ارزیابی انتقادی پاسخهای آماده است.
