رفتن به محتوای اصلی

تربیت دینی

دین‌داری فردی و مشارکت دینی جمعی

Submitted by 0780983122 on
کاهش حضور در مسجد، نماز جماعت یا دیگر اجتماعات مذهبی معمولاً یکی از نشانه‌های تغییر وضعیت دین‌داری جامعه تلقی می‌شود. چنین برداشتی تا آنجا موجه است که مشارکت جمعی بخشی از حیات دینی را آشکار می‌کند. مسئله از جایی آغاز می‌شود که تغییر این مشارکت، بدون بررسی عوامل مؤثر بر آن، به کاهش باور یا التزام دینی افراد نسبت داده شود. حضور در یک اجتماع مذهبی، افزون بر انگیزه دینی، به شرایطی وابسته است که در انجام بسیاری از اعمال فردی ضرورت ندارند.

چرا سرمایه دینی به کنش جمعی منجر نمیشود؟

Submitted by 0780983122 on
در میان تحولات فرهنگی اجتماعی معصر باید پرسیده شود چرا سرمایه چشمگیرِ هنجاری، عاطفی، شبکه‌ای و نهادی دین در ایران در برخی موقعیت‌ها ــ از امداد بحران تا مواسات و کار جهادی ــ به‌سرعت به عمل جمعی تبدیل می‌شود، اما در برخی مسائل روزمره به مشارکت پایدار، داوطلبی حرفه‌ای و مسئولیت مدنی نمی‌انجامد؟

مخاطب‌شناسی یا مخاطب‌پسندی؟ مرز انطباق با مخاطب در تبلیغ دینی

Submitted by 0780983122 on
تبلیغ دینی با مسئله‌ای مواجه است که نمی‌توان آن را صرفاً با توصیه به «شناخت مخاطب» حل کرد. پیام دینی از یک سو حامل مدعاهایی است که اعتبار آن‌ها، دست‌کم از منظر خود سنت دینی، تابع پسند و انتظار مخاطب نیست؛ از سوی دیگر، هیچ پیامی بیرون از شرایط واقعی ارتباط فهم نمی‌شود. سطح دانش، زبان، تجربه زیسته، پرسش‌ها و حساسیت‌های مخاطب در چگونگی دریافت آن دخالت دارند.

سازوکارهای چندسطحی نگرش ها به حجاب در ایران معاصر

Submitted by 0780983122 on
التزام یا عدم التزام به حجاب را نمی‌توان پیامد مستقیم «میزان دینداری» دانست. شواهد موجود نشان می‌دهند دست‌کم چهار سطح باید از یکدیگر جدا شوند: باور به ارزش یا وجوب دینی حجاب، پذیرش آن به‌عنوان هنجار اجتماعی، پذیرش مشروعیت الزام قانونی، و رفتار واقعی پوشش.

امروز دچار «تحقیق نمایی» در امر تبلیغ هستیم نه پژهش اصیل

Submitted by 0780983122 on
حجت‌الاسلام دکتر شهبازیان در این گفت‌وگو، مهم‌ترین ملاحظه در تدوین نظام مسائل تبلیغ را تمایز میان «مسئله پژوهشی» و «مسئله تبلیغی» می‌داند و تأکید می‌کند که مسئله‌شناسی را نمی‌توان به گفت‌وگو با استادان محدود کرد. از نظر او، رصد فضای مجازی، توجه به نگاه‌های منتقدانه و جریان‌های رقیب و استفاده از تجربه مبلغان، امکان دیدن «کف میدان» و مسائل نوپدید را فراهم می‌کند. وی در ادامه، با اشاره به موضوعاتی مانند اعتبارسنجی متون، باطنی‌گرایی و اخباری‌گری، از ضرورت پیوند منظم میان پژوهش و تبلیغ سخن می‌گوید و پیشنهاد می‌کند نظام مسائل، در کنار مسائل بنیادین، سازوکاری زنده برای رصد و پاسخ‌گویی به مسائل فوری داشته باشد. بازاندیشی در ابزار و شیوه‌های تبلیغ نیز از دیگر محورهای این گفت‌وگوست.

تبلیغ و مبلغ تراز باید تعریف شوند

Submitted by 0780983122 on
حجت‌الاسلام دکتر عیسی‌زاده در این گفت‌وگو، اصل تدوین نظام مسائل تبلیغ دینی را اقدامی ضروری و دیرهنگام می‌داند، اما تأکید می‌کند که این کار نباید به تولید یک سند محدود بماند. از نظر او، پیش از ورود به فهرست مسائل، باید تعریف روشنی از «تبلیغ تراز» و «مبلغ تراز» متناسب با اقتضائات عصر حاضر ارائه شود. وی همچنین بر بهره‌گیری از قرآن و سیره اهل‌بیت(ع)، تجربه‌های موفق تبلیغی ادیان و حتی تجربه‌های غیرمذهبی، شناخت تغییر ذائقه مخاطب، توجه به مراکز آموزشی، نقش حاکمیت و ضرورت نظارت و ارزیابی تأکید می‌کند و معتقد است نظام مسائل زمانی می‌تواند اثرگذار باشد که جامع، دقیق، تخصصی و در نهایت عملیاتی باشد.

بحران دین‌داری؛ گسست میان تجربه، باور و عمل

Submitted by 0780983122 on
سخن‌گفتن از «بحران دین‌داری» غالباً با یک ابهام آغاز می‌شود: دقیقاً چه چیزی دچار بحران شده است؟ کاهش مشارکت در مناسک، تردید در برخی آموزه‌ها، فاصله‌گرفتن از نهادهای دینی، کاهش تعلق هویتی و تضعیف تجربه معنوی، پدیده‌هایی یکسان نیستند؛ هرچند ممکن است هم‌زمان رخ دهند و بر یکدیگر اثر بگذارند. ازاین‌رو، نمی‌توان هر کاهش در عمل دینی را نشانه زوال باور دانست یا هر تردید اعتقادی را به معنای پایان تجربه دینی گرفت. برای فهم دقیق‌تر بحران باید از سنجش جداگانه میزان باور یا عمل فراتر رفت و نسبت میان ساحت‌های مختلف حیات دینی را بررسی کرد.
تمامی حقوق مادی و معنوی محفوظ است © 1404