رفتن به محتوای اصلی

حکمرانی تبلیغ

شکاف بین‌نسلی یا بحران گفت‌وگو؟ بازاندیشی در سازوکار انتقال ارزش‌های دینی؛ آیا هر تفاوت نسلی یک شکاف است؟

Submitted by 1361529725 on
هر تفاوتی میان نسل‌ها الزاماً به معنای شکاف نسلی نیست؛ بلکه باید میان تفاوت نسلی، فاصله ارزشی و گسست رابطه‌ای تمایز گذاشت. گسست زمانی شکل می‌گیرد که اختلاف دیدگاه‌ها به تضعیف اعتماد، گفت‌وگو و اثرگذاری متقابل منجر شود. پژوهش‌ها نشان می‌دهند انتقال ارزش‌های دینی صرفاً به میزان دین‌داری والدین یا محتوای آموزش وابسته نیست، بلکه کیفیت رابطه والدین و فرزندان، شیوه مواجهه با پرسش‌ها و میزان به‌رسمیت‌شناختن استقلال نوجوان نقش تعیین‌کننده‌ای دارد. تربیت اقتدارگرایانه، انتقال یک‌سویه ارزش‌ها و تبدیل اختلاف‌نظر به مسئله اطاعت می‌تواند فاصله ارزشی را به گسست ارتباطی تبدیل کند. ازاین‌رو، گفت‌وگوی بین‌نسلی نباید به توضیح بیشتر ارزش‌ها یا اقناع یک‌طرفه نوجوان محدود شود، بلکه باید بر شنیدن متقابل، فهم منطق اختلاف‌نظرها و پذیرش عاملیت نوجوان استوار باشد. البته همه تفاوت‌های نسلی ناشی از ضعف گفت‌وگو نیستند و بخشی از آن‌ها ریشه در تحولات اجتماعی، فرهنگی و رسانه‌ای دارند. بنابراین، موفقیت تربیت دینی را نباید صرفاً با میزان شباهت ارزش‌های نسل جدید به نسل پیشین سنجید؛ بلکه حفظ رابطه تربیتی و استمرار امکان انتقال و بازفهم ارزش‌های دینی نیز معیاری اساسی است. مسئله راهبردی، جلوگیری از تبدیل تفاوت‌های ارزشی به انسداد ارتباطی است؛ زیرا بحران اصلی زمانی آغاز می‌شود که نسل‌ها امکان گفت‌وگو درباره اختلافات خود را از دست می‌دهند.

هوش مصنوعی و تحول تبلیغ دینی ابزار انتقال یا واسطه فهم؟

Submitted by 1361529725 on
هوش مصنوعی مولد در تبلیغ دینی صرفاً رسانه‌ای تازه برای انتقال سریع‌تر پیام نیست، بلکه می‌تواند در انتخاب، ترکیب، تلخیص، ترجمه و شخصی‌سازی محتوا دخالت کند و در نتیجه بر صورت نهایی فهم مخاطب اثر بگذارد. از این منظر، باید میان «ابزار انتقال»، «ابزار تولید» و «واسطه صورت‌بندی معرفتی» تمایز گذاشت. مدل زبانی لزوماً فهم یا قصد تفسیری انسانی ندارد، اما همین امر مانع از اثر معرفتی آن نمی‌شود؛ زیرا نحوه انتخاب منابع، میزان تفصیل، حذف قیود، ترجمه مفاهیم و ساده‌سازی مسائل می‌تواند معنای دریافتی مخاطب را تغییر دهد. بنابراین، در کاربردهای دینی، صحت ظاهری پاسخ کافی نیست و باید قابلیت ردیابی منبع، امکان راستی‌آزمایی، بیان حدود اطمینان و تفکیک میان نقل، تلخیص، تفسیر و حکم نیز سنجیده شود. هرچه نقش هوش مصنوعی از انتقال ساده به تولید پاسخ مستقل نزدیک‌تر شود، نیاز به نظارت و مسئولیت انسانی افزایش می‌یابد. مسئله اصلی آینده تبلیغ دینی، صرفاً استفاده یا عدم استفاده از هوش مصنوعی نیست، بلکه تعیین حدود واگذاری فرایند صورت‌بندی معرفت دینی به سامانه و طراحی سازوکارهای اعتبارسنجی متناسب با هر سطح از این واگذاری است.

مرجعیت دینی در زیست مجازی؛ نهاد دین چگونه باید تغییر کند؟

Submitted by 0780983122 on
زیست مجازی دیگر صرفاً مجموعه‌ای از ابزارهای ارتباطی نیست، بلکه به یکی از عرصه‌های اصلی زندگی انسان تبدیل شده و در حال تغییر ساختار، کارکرد و اقتدار نهادهای دینی سنتی است. مسجد، حوزه، حسینیه و دیگر مراکز دینی که بر حضور فیزیکی، آموزش حضوری و مرجعیت رسمی استوار بودند، اکنون با محیطی روبه‌رو شده‌اند که در آن دسترسی به آموزه‌های دینی، مشارکت مذهبی و شکل‌گیری مرجعیت می‌تواند مستقل از مکان و ساختارهای سنتی انجام شود. متن جای‌گذاری‌شده

فاصله ارتباطی در تبلیغ دینی؛ مسئله فهم مخاطب پیش از انتقال پیام

Submitted by 0780983122 on
ارزیابی موفقیت تبلیغ دینی معمولاً از نقطه‌ای آغاز می‌شود که پیام عرضه شده است: آیا مخاطب آن را پذیرفت؟ آیا نگرش یا رفتار او تغییر کرد؟ چنین ارزیابی‌ای مرحله‌ای پیش از اقناع را کم‌رنگ می‌کند: آیا مخاطب اساساً با همان معنایی مواجه شده است که مبلغ قصد انتقال آن را داشته؟ شنیدن یک گزاره، فهمیدن آن و پذیرفتن آن سه رخداد متفاوت‌اند.

شکاف میان رفتار و گفتار؛ چگونه اعتماد مخاطب فرومیریزد؟

Submitted by 0780983122 on
یکی از مسائل دیرپای ارتباط دینی، نسبت میان محتوای پیام و شخصیت پیام‌رسان است. از منظر منطقی، صدق یک گزاره به رفتار کسی که آن را بیان می‌کند وابسته نیست. اگر کسی از عدالت دفاع کند اما خود عادلانه رفتار نکند، رفتار او به‌تنهایی دلیلی بر نادرستی عدالت نیست. بااین‌حال، فرایند واقعی ارتباط به این تفکیک منطقی محدود نمی‌ماند.

امروز دچار «تحقیق نمایی» در امر تبلیغ هستیم نه پژهش اصیل

Submitted by 0780983122 on
حجت‌الاسلام دکتر شهبازیان در این گفت‌وگو، مهم‌ترین ملاحظه در تدوین نظام مسائل تبلیغ را تمایز میان «مسئله پژوهشی» و «مسئله تبلیغی» می‌داند و تأکید می‌کند که مسئله‌شناسی را نمی‌توان به گفت‌وگو با استادان محدود کرد. از نظر او، رصد فضای مجازی، توجه به نگاه‌های منتقدانه و جریان‌های رقیب و استفاده از تجربه مبلغان، امکان دیدن «کف میدان» و مسائل نوپدید را فراهم می‌کند. وی در ادامه، با اشاره به موضوعاتی مانند اعتبارسنجی متون، باطنی‌گرایی و اخباری‌گری، از ضرورت پیوند منظم میان پژوهش و تبلیغ سخن می‌گوید و پیشنهاد می‌کند نظام مسائل، در کنار مسائل بنیادین، سازوکاری زنده برای رصد و پاسخ‌گویی به مسائل فوری داشته باشد. بازاندیشی در ابزار و شیوه‌های تبلیغ نیز از دیگر محورهای این گفت‌وگوست.

ضرورت توجه هم‌زمان به ابعاد سلبی و ایجابی در مسائل راهبردی تبلیغ

Submitted by 0780983122 on
حجت‌الاسلام دکتر روستایی در این گفت‌وگو، ضمن ارزیابی مجموعه مسائل راهبردی تبلیغ (تهیه شده توسط هیئت تحریریه بصائر )، بر این نکته تأکید می‌کند که پیش از هر چیز باید هدف از تدوین این نظام مسائل روشن باشد. از نظر او، پشتیبانی علمی از تبلیغ زمانی کارآمد است که به تفاوت‌های فرهنگی، قومی، مذهبی و جغرافیایی کشور، مسائل جدید و مستحدثه، تحولات آینده و نیاز واقعی مبلغ در میدان توجه کند. وی همچنین بر ضرورت استفاده از مطالعات فرهنگ‌شناختی پیشین، توجه هم‌زمان به ابعاد سلبی و ایجابی، پرهیز از موازی‌کاری نهادی و آموزش مهارت‌های ارتباطی و میدانی مبلغان تأکید می‌کند.

تبلیغ را نهضت ببینیم، نه یک ساختار بوروکراتیک

Submitted by 0780983122 on
حجت‌الاسلام دکتر اولیایی در این گفت‌وگو، ضمن مرور وضعیت مطالعات تبلیغ دینی، از دو مسئله اساسی سخن می‌گوید: گسست میان پژوهش و اجرا و دشواری نگاه نظام‌مند به تبلیغ. از نظر او، تکثر هویتی روحانیت و استقلال مبلغ، سامان‌دهی تبلیغ را با عرصه‌هایی مانند نظام سلامت یا نظام امنیت متفاوت می‌کند. وی در ادامه، درباره روش‌شناسی شناسایی مسائل، ضرورت سطح‌بندی و تشخیص ابرچالش‌های مولد، قابلیت تصمیم‌سازی مسائل و لزوم حرکت از مداخلات مستقیم به سمت سازوکارهای غیرمستقیم بحث می‌کند و در نهایت، ایده «نهضت» را در برابر بوروکراتیک‌شدن مطرح می‌سازد.

هوش مصنوعی چگونه جهان معنای دینی را تغییر می‌دهد؟

Submitted by 0370542045 on
هوش مصنوعی در امتداد «دو‌جهانی‌شدن» زیست انسان، از یک ابزار صرف فراتر رفته و به عاملی مؤثر در تولید، ترکیب و تفسیر معنا تبدیل شده است؛ تحولی که می‌تواند شیوه فهم و حتی تجربه دین را نیز دگرگون کند. ازاین‌رو، مسئله تبلیغ دینی فقط استفاده از هوش مصنوعی برای تولید محتوا نیست، بلکه بازطراحی ساختار تبلیغ، تربیت دینی، مناسک، روابط خانوادگی و ارتباط مبلغ با مخاطب در محیطی شبکه‌ای و معناساز است. در این چارچوب، هوش مصنوعی باید یکی از عوامل بازآرایی میدان معنا، مخاطب و تجربه دینی تلقی شود.

مرجعیت دینی در زیست مجازی؛ نهاد دین چگونه باید تغییر کند؟

Submitted by 0780983122 on
زیست مجازی دیگر صرفاً مجموعه‌ای از ابزارهای ارتباطی نیست؛ بلکه به یکی از محیط‌های اصلی زندگی انسان تبدیل شده و شیوه دریافت معرفت، شکل‌گیری ارتباطات، مشارکت اجتماعی و حتی تجربه دین را دگرگون کرده است.
تمامی حقوق مادی و معنوی محفوظ است © 1404