رفتن به محتوای اصلی

اجتماعات دینی

دین‌داری فردی و مشارکت دینی جمعی

Submitted by 0780983122 on
کاهش حضور در مسجد، نماز جماعت یا دیگر اجتماعات مذهبی معمولاً یکی از نشانه‌های تغییر وضعیت دین‌داری جامعه تلقی می‌شود. چنین برداشتی تا آنجا موجه است که مشارکت جمعی بخشی از حیات دینی را آشکار می‌کند. مسئله از جایی آغاز می‌شود که تغییر این مشارکت، بدون بررسی عوامل مؤثر بر آن، به کاهش باور یا التزام دینی افراد نسبت داده شود. حضور در یک اجتماع مذهبی، افزون بر انگیزه دینی، به شرایطی وابسته است که در انجام بسیاری از اعمال فردی ضرورت ندارند.

یک جامعه، چند الگوی دین‌داری

Submitted by 0780983122 on
گزارش وضعیت دین‌داری یک جامعه معمولاً با چند عدد آغاز می‌شود: میانگین دین‌داری چقدر است، چه نسبتی از جمعیت به باورهای دینی پایبند است و شاخص‌های مناسکی در مقایسه با گذشته چه تغییری کرده‌اند. این اعداد برای رصد وضعیت کلی ضروری‌اند، اما تصویری فشرده از واقعیتی به‌مراتب ناهمگون ارائه می‌کنند. مسئله از جایی آغاز می‌شود که این تصویر فشرده، خودِ واقعیت اجتماعی تلقی شود و از تغییر میانگین، مستقیماً درباره چگونگی تغییر دین‌داری افراد نتیجه‌گیری شود.

چرا اعتقاد دینی الزاماً به عمل متناظر منتهی نمی‌شود؟

Submitted by 0780983122 on
در مطالعه دین‌داری، فاصله میان آنچه افراد به آن باور دارند و آنچه در عمل انجام می‌دهند، گاه به‌سرعت به ضعف اعتقاد یا سستی التزام دینی نسبت داده می‌شود. پشت این داوری، الگویی خطی قرار دارد: باور دینی باید به رفتار متناسب بینجامد و هرجا رفتار تحقق نیافت، لابد باور نیز از استحکام کافی برخوردار نبوده است. این الگو بخشی از رابطه باور و رفتار را توضیح می‌دهد، اما برای فهم رفتار انسانی بیش از اندازه ساده است.

اقامه دین و تصدی‌گری روحانیت در عرصه بین‌الملل

Submitted by 0780983122 on
اقامه دین در عرصه بین‌الملل را نمی‌توان صرفاً امتداد جغرافیایی فعالیت‌های دینی در داخل کشور دانست. با عبور از مرزهای یک جامعه، اصل مأموریت دینی تغییر نمی‌کند، اما محیط تحقق آن دگرگون می‌شود. تفاوت زبان، حافظه تاریخی، ساختار فرهنگی، ترکیب مذهبی، مسائل اجتماعی و حتی تلقی مخاطبان از «دین»، شرایطی پدید می‌آورد که صورت حضور روحانیت را تحت تأثیر قرار می‌دهد. از همین رو، مسئله اصلی در کارویژه بین‌المللی روحانیت صرفاً افزایش حضور یا توسعه نهادهای دینی در خارج از کشور نیست؛ مسئله این است که صلاحیت دینی چگونه در محیطی متفاوت به کنشی متناسب و مؤثر تبدیل می‌شود.

حدود نقش اجتماعی روحانیت؛ آیا دچار تورم کارویژه ها شده ایم؟

Submitted by 0780983122 on
گسترش قلمرو مسائل اجتماعی مرتبط با دین، پرسشی اساسی درباره حدود نقش روحانیت پدید آورده است: آیا هر مسئله‌ای که اهمیت دینی و اخلاقی دارد، ضرورتاً باید در حوزه مداخله مستقیم روحانیت قرار گیرد؟ پاسخ به این پرسش به چگونگی فهم مسئولیت اجتماعی نهاد دین وابسته است.

بازطراحی زنجیره مشارکت و مسئولیت اجتماعی در تبلیغ

Submitted by 0780983122 on
تأکید گسترده بر اخلاق، ایثار، خدمت، مواسات و مسئولیت اجتماعی تا چه اندازه توانسته از سطح باور و مناسک عبور کند و به مشارکت تکرارشونده، کنش جمعی و حل پایدار مسائل عمومی برسد؟ حاصل این بازسنجی آن است که مداخلات موجود در بسیج کمک، همیاری مناسبتی و فعال‌کردن شبکه‌های دینی ظرفیت قابل توجهی نشان داده‌اند، اما در تبدیل این ظرفیت به مشارکت سازمان‌یافته، مستمر و فراتر از حلقه‌های خودی، اثربخشی آن‌ها پایین تا متوسط است. حکم راهبردی، بازطراحی اساسی همراه با اجرای آزمایشی نسخه‌ای مبتنی بر «مسیر مشارکت» و سرمایه اجتماعی پل‌زننده است.

تبلیغ و بسیج اجتماعی؛ سازوکار اثرگذاری شبکه تبلیغی روحانیت در انقلاب اسلامی

Submitted by 0780983122 on
در تحلیل تبلیغ دینی، تمرکز بر «پیام» می‌تواند بخش مهمی از مسئله اثرگذاری را پنهان کند. پیام زمانی قدرت اجتماعی پیدا می‌کند که مخاطب برای گوینده نوعی صلاحیت قائل باشد، امکان گردش آن در روابط اجتماعی وجود داشته باشد و دریافت‌کنندگان بتوانند معنای آن را در تجربه مشترک خود بازشناسند.

تبلیغ و ایجاد مسئولیت اجتماعی

Submitted by 0780983122 on
یکی از پرسش راهبردی برای مدیران عالی تبلیغ این است که چگونه می‌توان ظرفیت معانی، هنجارها، مناسک و شبکه‌های دینی را از «سرمایه بالقوه» به مشارکت پایدار و مسئولیت نسبت به خیر عمومی تبدیل کرد. صاحب تصمیم، در فرض عملیاتی این تحلیل، ائتلافی از حوزه‌های علمیه، نهادهای تبلیغی و شبکه‌های مسجدی، هیئتی و مردمی است.

چرا سرمایه دینی به کنش جمعی منجر نمیشود؟

Submitted by 0780983122 on
در میان تحولات فرهنگی اجتماعی معصر باید پرسیده شود چرا سرمایه چشمگیرِ هنجاری، عاطفی، شبکه‌ای و نهادی دین در ایران در برخی موقعیت‌ها ــ از امداد بحران تا مواسات و کار جهادی ــ به‌سرعت به عمل جمعی تبدیل می‌شود، اما در برخی مسائل روزمره به مشارکت پایدار، داوطلبی حرفه‌ای و مسئولیت مدنی نمی‌انجامد؟
تمامی حقوق مادی و معنوی محفوظ است © 1404